Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

26

tatkrtas ea krayavikrayadivyavaharo drs'yate | tenanvayavyatirekabhyam krayadyupayakaro svaminirüpitasvatvam api tak yathestaviniyogarhatvarupam padarthantararupatn va pratyaksadipramanad evavagatam ity avas'yam vacyam j .

Inderdaad is nu de bewering, dat men het eigendomsrecht alleen uit de Leer kan leren kennen, niet gegrond. Zelfs bij de barbaren en anderen, die aan de grenzen wonen en geen zweem van begrip van de Leer hebben, is de uitdrukkingswijze verbreid: „Dit alles is „het zijne", „van deze of gene" en vindt men de daarmee in verband staande koop en verkoop en andere rechtshandelingen. Daarom moet men onvoorwaardelik toegeven, dat het eigendomsrecht, dat door het aanwezigzijn van een eigenaar gekarakteriseerd wordt en welks verkrijging door koop en andere middelen geschiedt, door koexistentie en het ontbreken van een zelfstandig existentie door onmiddellik zien en andere middelen om te leren kennen wordt waargenomen en wel als bestaande in de geeigendheid tot gebruik naar believen, of als een voorwerp, dat een afzonderlike kategorie vormt.

Men ziet hier het volledige abstractum; zelfs svam (= suum in het Latijn) wordt hier zo gebruikt, dat men spreekt van anyasya svam, wat in het Latijn, letterlik vertaald, zou zijn: cuiusdam suum.

Ook van een subjektloos recht moet de kommentator blijkbaar niets hebben: svaminirüpita, door een eigenaar gekarakterisiseerd, is het eigendomsrecht.

20) ook genaamd: svatva en svamïtva.

21) Hevig is de strijd der kommentatoren over het werelds of geestelik karakter van het eigendomsrecht. Zie de eerste zin van de geciteerde plaats in noot 19.

^ Vergelijk in de geciteerde tekst istaviniyoga, gebruik naar believen. Bezit en daarvan afgeleide woorden worden in het Sanskrit gevormd van de wortel bhuj, genieten.

25) Zie in de geciteerde tekst krayavikrayadivyavahara, koop- en verkoop en andere rechtshandelingen. Zie ook de opsommingen der wijzen van eigendomsverkrijging ■ op de plaatsen, geciteerd bij Jolly, Recht und Sitte (in Grundriss der indoarischen Philologie und Altertumskunde), 1895, bl. 90 vg.

Prof. Jolly te Würzburg stelde ook de geciteerde plaatsen en andere plaatsen, die voor mij niet of haast niet op te diepen waren, welwillend te mijner beschikking.

Vergelijk Wefaz Griechisches Privatrecht I (1923) bl. 18 n. 5.

26) Zie mijn proefschrift Rechtsgedingen over bepaalde goederen in Oud-Helleense rechten (Utrecht, 1914),

2") Demosthenes 29, 31: tov èyxXruiatog ag%q „tai èyxcdsï Atjfioo&évrjs A(pófiq>' ïj;ïi fiov %g^iiuxi "A<pofiog an kmtQOTzijg è^ó/ieva, óydórjxovia (Mt> fivae, ijv i'Xa/3e nQoïxa tf\q fxt]TQog xara Tjyv Sia&rjxrjv tov jiazgog".

Zie voor de tegenstelling met Romeins recht D. 12, 4, 7, 1; 12,4,9.

27) Demosthenes 35, 2; van de leners wordt hier gezegd, dat ze teruggave van geleend geld beschouwen, alsof ze van het hunne iets

Sluiten