Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

41

waren de Preanger-Regentschappen van toen af, voor Europeanen weder open gesteld. *)

Of de Gouverneur-Generaal tot het nemen van dit besluit wel bevoegd was, moet worden betwijfeld.

De regeling van 1821 toch werd getroffen door den GouverneurGeneraal in rade (ordonnantie), zoodat daarvan alleen bij een ordonnantie of bij een product van een hoogeren wetgever kon worden afgeweken.

De bepalingen in Stb. 1818 no. 60 golden, zooals opgemerkt, alleen voor Java. Bij publicatie van den Luitenant-GouverneurGeneraal in rade van 10 Augustus 1827 (Stb. 1827 no. 79) werden deze regelen echter, na daartoe van den Commissaris-Generaal autorisatie te hebben bekomen, ook van toepassing verklaard op het eiland Madoera. Deze autorisatie was noodig daar de verordening in Stb. 1818 no. 60 bij publicatie van den Commissaris-Generaal tot stand kwam.

Voor het reizen naar dat gewest werden bij gouvernementsbesluit van 9 Juü 1849 (Stb. 1849 no. 34) 2) geheel bijzondere bepalingen vastgesteld, ten aanzien van het wonen is daarbij echter niets geregeld.

Deze zelfde voorschriften waren nog van kracht, toen in 1854 het thans nog geldende R. R., dat op zoo menig punt grondige wijziging bracht, tot stand kwam.

De vraag of Europeanen zich vrijelijk op particuliere landerijen mochten vestigen is in dit hoofdstuk onder „Inlanders" besproken. s)

Of in de praktijk de vrijheid van wonen voor Europeanen in dat tijdvak nog zoo betrekkelijk groot was, valt te betwijfelen. We beschikken niet over gegevens om ook de plaatselijke regels — hetzij wettige, hetzij niet wettige — over dit onderwerp te beoordeelen en evenmin is bekend hoe die voorschriften werden ge-

*) Jongmans (blz. 11) zegt dat, zoo Stb. 1821 no. 6 niet eerder is vervangen (waardoor?), die verordening zeker is komen te vervallen door het voorkomende in Stb. 1834 no. 3. Met die meening kan ik mij niet vereenigen. De verordening in Stb. 1834 no. 3 wijzigt die in Stb. 1818 no. 60 en zwijgt over die in Stb. 1821 no. 6.

») blz. 60.

') blz. 27.

Sluiten