is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijke encyclopædie voor het Nederlandsche volk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

32

MAIMONIDES

en bezorgde hem een asyl In de abdij St Victor te Parlhk Daar stierf hij in 1685. Hij was juist bezig met een geschiedenis van het Engelsche schisma. Sterk polemisch trad hij in zijn geschriften op tegen Luther en Calvijn. Zijn hoofdwerken zijn Trois traités de controverse 1682. Les histoires de Sieur Maimbourg cy-devant Jésuite 1686. Verschillende zijner boeken, die in het Duitsch, Hollandsen, Italiaansch en Poolsch vertaald waren, kwamen op den index. Zijn boek Traite historique de l'établissement et des prérogatives de l'Eglise de Rome et de ses Evesqaes, dat na zijn dood in 1685 verscheen, werd dadelijk op den index geplaatst. In 1831 werd het herdrukt onder den titel Triumphe des libertés Gallicanes. [24. ....

Maimonides (Mozes), of Mozes ben Maimon, of Maimuni, gewoonlijk verkort Rambam (van Rabbi Mosche ben Maimon) genoemd, werd geboren 14 Nisan (30 Maart) 1135,inCordova, uit een geslacht, welks leden al van oudsher tot het rabbinaatscollege behoorden.

Hij was een der grootste geleerden, die het latere Jodendom voortbracht.

Zijn vereerders zeiden van hem: „Van Mozes (ben Amram) tot Mozes (ben Maimon) was er geen man als Mozes."

Niet alleen bestudeerde hij den Talmud, maar ook legde hij zich toe op sterrenkunde, wiskunde, geneeskunde, en vooral op filosofie.

In zijn jeugd had hij een zwervend leven met zijn familie, wegens godsdienstvervolgingen.

Omstreeks 1160 naar Fez verhuisd met de zijnen, nam hij daar, onder den dwang der Almohaden, uiterlijk den Islam aan.

Deze handelwijze werd door Maimonides in een in 't Arabisch uitgegeven geschrift, Iggerethha-schemad, verdedigd. Hij betoogt hierin, dat de Islam niet afgodendienst, moord en ontucht vordert, maar de erkenning van Mohammed als een profeet, wat in den grond slechts als een formaliteit zou beschouwd worden.

Daarom behoeft men zich tegenover den drang van den Islam tot overgang niet aan den marteldood over te geven. Wel geeft hij den raad, zoo spoedig mogelijk een land op te zoeken, waar godsdienstvrijheid heerscht.

Zelf vertrok Maimonides van Fez naar Palestina, in 1165, en vandaar naar Egypte, waar hij zich in Fostat, dicht bij Cairo, vestigde.

Omstreeks 1170 werd hij hoofd der Joodsche gemeenten in Egypte.

nm 7«n rnpn als r/eneesheer werd hn later

lijfarts van Sultan Alfahdek, die in Cairo zijn

residentie naa. . Maimonides bleef tot aan zijn dood (1204) in

Pncrat

Zijn* lijk werd overgebracht naar Tiberias in Palestina.

In Fostat werden bij zijn sterven door Joden en Mohammedanen drie treurdagen gehouden,

+„,,„;;i fe> lamnlKin hii het nntvaneen der doods¬

tijding een algemeene vastendag werd uitge-

Maimonides werd eenerzijds hoog vereerd door

de Joden, maar andererzuas aeea mj uoor zijn werken een grooten strijd onder 't Jodendom

ontbranden.

r»o iroraaritKT en veroriiizinEr komen 't best uit

in twee grafschriften voor hem. Terwijl eerst »« „oroorrior 'n arafschrift nnstplde. waarin schier

afgodische vereering geuit werd, kwam er later

een ander voor in ae piaats, van aezen muuuu.

„Hier ligt Mozes Maimon, ae geDannen Kciier .

Maimoniaes werxen.

n« oorste ornntere. vrucht van ziin weten¬

schappelijke studie was zijn in 1618 in 't Ara¬

bisch uitgegeven Miscnna-ixommeniuur.

Reeds hierin-toonde hij zich een helder, methodisch denker en een systematisch ordenende geest

uo* ,,.oe ham er nm tp doen. de Mischna

volgens de in den Talmud opgehoopte stof kort

te verklaren, en te Dewijzen, aai uc icciaicn u« Mischna geenszins vijandig tegenover de weten¬

schap stonden.

Aan 't werk gaat een aigemeene ïnieiumg vnnraf waarin hH het beerio en het wezen der

profetie en traditie ontwikkelt.

Maimonides legde vooral gewicnt op uc vahalende gedeelten van den Talmud. Deze gaven t.an, oonioiHinrr 7iin fiInsnfische beschouwingen

te ontwikkelen. Het nieuwe standpunt van Mai¬

monides was, aat nij niet, zooais «nnuiuc geschied was, alles, wat in den Talmoed voorkwam, voor traditie wilde aanzien, doch slechts dat, wat algemeen aangenomen werd. Daarmee bracht hij een critisch element in de Talmud-studie, dat voor de autoriteit van den Talmud gevaarlijk was. Maimonides doordrenkte de gansche Talmud-studie van Aristotelische metafysica, psychologie en ethiek, wijl hij van overtuiging was, dat in de Aristotelische filosofie de hoogste waarheidskennis was gegeven, en dat de Godsopenbaring door Mozes en de profeten, alsook de leer van den Talmud, daarmee overeenstemden. Deze beschouwingen drongen hem op een weg, die, als men dien consequent gevolgd had, het karakter der Joodsche religie geheel veranderd zou hebben, wijl zij, in plaats van een wets* religie, tot een geloofsreligie zou geworden zijn.

Maimonides kwam er toe, een dogmatiek op te stellen, later verkort tot de bekende, in ieder Joodsch gebedenboek opgenomen, dertien geloofsartikelen.

In die geloofsartikelen wordt aangenomen:

1. het bestaan van God;

2. Zijn eenheid;

3. Zijn geestelijk bestaan en onveranderlijkheid;

4. Zijn eeuwigheid;

5. dat God waard is, geëerd te worden; .

6. de Goddelijke verkiezing der profeten;

7. de Goddelijke zending van Mozes;

8. de Goddelijkheid der wet;

9. de onmogelijkheid van het opheffen der Goddelijke wet;

10. de Goddelijke voorzienigheid;

11. de Goddelijke vergelding van het goede en het kwade;

12. het komen van den Messias;

13. de opstanding der dooden.

Wie deze 13 geloofsartikelen aanneemt als waar, is een goede Jood, wie ze loochent Is een ketter, behoort niet meer tot Gods volk, en verbeurt de zaligheid.

In 1180 volgde Maimonides'tweede, nog grootere werk over den Talmud, de Mischne Thora, d. i. de