is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijke encyclopædie voor het Nederlandsche volk

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

MARSEILLAISE

Volgens de sage was hij de vader van Romulus en Remus en als zoodanig de stamvader van het Romeinsche volk. De attributen van Mars waren een wolf, de specht en de ploegstier. Mars werd in dubbele functie vereerd als levenwekkende god en als oorlogsgod, maar de Grieksche Ares was alleen oorlogsgod. [ 24.

II. Mars is de vierde planeet van het zonnestelsel, de eerste buitenplaneet, want haar baan ligt buiten de baan der aarde. De middellijn van Mars bedraagt 6700 K.M., de afstand tot de zon bedraagt gemiddeld 228.000.000 K.M. In 24 uur 37 minuten 23 seconden wentelt deze planeet om haar as en in 687 dagen doorloopt zij haar baan om de zon. Om haar rooden gloed werd zij naar den oorlogsgod genoemd. Mars heeft twee manen: Phobos en Deimos. In cirkelvormige banen bewegen deze wachters zich om de planeet.

In een kijker van middelmatige grootte ziet men op de oppervlakte van Mars eigenaardige lijnen. Schiaparelli heeft deze in 1877 het eerst beschreven en heeft ze kanalen genoemd. Men heeft wel gemeend, dat deze kanalen aangelegd zouden zijn door met verstand begaafde wezens en dat dus Mars bewoond zou zijn. Deze conclusie is niet voldoende gemotiveerd. De temperatuur is op Mars zonder twijfel belangrijk lager dan op aarde en ook heeft deze planeet geen of slechts een zeer ijlen dampkring. Leven, zooals wij dit op aarde kennen, is op Mars zeker niet mogelijk. Bij de bestudeering van het oppervlak van de planeet staat de wetenschap echter nog voor vele onopgeloste raadselen. [ 1.

Marseitlaise, het Fransche volkslied, werd in den nacht van 24 op 25 April 1792 door Rouget de 1'Isle gedicht te Straatsburg. De dichter was officier-ingenieur in het Fransche leger, dat in den oorlog tegen Oostenrijk en Pruisen (den eersten coalitie-oorlog) in het Rijngebied opereeren zou. Daarom kreeg Rouget de 1'Isle's gedicht den bijnaam ■ van „le chant de guerre pour 1'armée du Rhin". Al spoedig werd het 't fascineerende revolutielied, meegebracht naar Parijs door de vrijwilligers uit Marseille, die 30 Juli 1792 de hoofdstad binnentrokken, om mee haar te beschermen tegen de aanrukkende Pruisen en het hof in bedwang te houden, dat van verraad verdacht werd. Daar men den oorsprong van hun zang niet kende, kreeg die naar hen den naam van Marseillaise. Als revolutionnair lied was de Marseillaise gedurende den tijd van het keizerrijk en van de Restauratie verboden; eerst met de Juli-revolutie van 1830 herleefde ze weer en sindsdien is ze 't Fransche volkslied gebleven. De vele onderzoekingen, aan de Marseillaise gewijd, hebben uitgewezen, dat Rouget de 1'Isle den tekst van zijn lied heeft ontleend aan zinnen uit de treurspelen „Esther" en „ Athalie" van Racine, en de melodie aan een oratorium van Grison. Bij gelegenheid van den met veel luister gevierden honderdsten geboortedag van de Marseillaise (24 April 1892), is een standbeeld onthuld van den dichter, te Choisy-la-Roi (bij Parijs), waar hij in 1836 was gestorven. [45.

Marshall (W.). Onder de stichtelijke lectuur der Gereformeerden in de achttiende eeuw en ook later nog behoorde het degelijke werkje: Verhandeling van de ware evangelische heilig-

— MARTELAAR 89

making, nevens eene redevoering over de rechtvaardigmaking. Met voorrede van P. Nieuwland e.a., dienende tot een voegzaam aanhangel of besluitend stuk bij den Theron en Aspasio van Hervey. Uit het Engelsch vertaald, 8e druk, Den Haag 1772. [ 30.

Marshman (Josua), geboren 1768, zoon van een vromen wever. Hij leerde het handwerk zijns vaders. Zijn buitengewoon geheugen stelde hem in staat om veel op te nemen en te bewaren van wat hij in verschillende boeken gelezen had. De Verklaring van Luthers brief aan de Galaten deed hem inzien, wat hij nog miste. De Baptisten-gemeente, waarin hij opname verzocht, meende, dat zijn weten alleen verstandswerk was en liet hem 7 jaren wachten. Toen werd hij onderwijzer in Bristol, studeerde tegelijk aan de academie en muntte door zijn rijke gaven boven allen uit. Hij koos het werk der zending als zijn levensideaal. In 1799 vertrok hij naar Sirampur en werd medearbeider van W. Carey. In 1800 opende hij met zijn vrouw twee pensionaten, die 12 tot 24 duizend gulden per jaar voor de missie afwierpen. Hij gaf een Chineesche Bijbelvertaling uit met een sleutel op de Chineesche taal. In 1827 verbrak hij den den band met het Baptistisch Zendingsgenootschap Hij stierf in 1837. Marshman was een stoere arbeider, en een tactvol en voorzichtig missionaris. [ 24.

Marsilïus van Padua, een geleerde uit den tijd der Middeleeuwen. Hij werd geboren in 1270 in Padua, studeerde filosofie en medicijnen, arbeidde in Parijs als leeraar en arts, en werd in 1312 rector der universiteit aldaar. Op rijperen leeftijd trad hij in den geestelijken stand. Toen Lodewijk de Beier in een strijd gewikkeld werd met de curie, ging hij aan diens zijde staan. Hij schreef Defensor pacis, een boek waarin te velde getrokken werd tegen de aanmatigingen van den Paus. Men las er o.a. in: het primaat van den paus is noch in goddelijk recht noch in de Heilige Schrift gegrond. Bisschoppen hebben geen hoogere macht dan priesters. Grondslag van het geloof is alleen de Heilige Schrift. Over leergeschillen oordeelt een concilie, dat door den keizer saam geroepen moet worden. Lodewijk de Beier ontving den steun van Marsilius met vreugde. Hij benoemde hem tot lijfarts. Marsilius volhardde tot zijn dood in zijn oppositie tegen het pausdom. Hij stierf in 1342. De Reformatie van 1517 heeft enkele van zijn grondgedachten weer op den voorgrond gesteld en gedeeltelijk uitgewerkt. [ 24.

Martelaar is afgeleid van een Grieksch woord tidgtvQ, dat getuige beteekent. Men kan op verschillende manieren getuigen. Men kan het doen met woorden en met daden, in engeren zin verstaat men onder martelaren hen, die de overtuiging, dat hun Christelijk geloof het alleen ware was, met het opofferen van hun leven bezegelden. Vandaar dat zij ook bloedgetuigen genoemd worden. De eerste martelaar, van wien de Heilige Schrift spreekt, was Stefanus. Toen het Heidensche Rome partij koos tegen het Christendom, zijn er vele slachtoffers voor hun geloof gevallen. In den eersten tijd nog niet zooveel, zoodat Origenes verklaren kon, dat het