is toegevoegd aan je favorieten.

Over mooie boeken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

6

INLEIDING

zien. We weten allen uit ondervinding, dat ook het afschuwelijke, het troostelooze, het verschrikkelijke, door een kunstenaarshart „verwerkt", tot schoonheid worden kan, zooals alles wat koning Midas aanraakte tot goud werd. En zoo'n verhaal van wild leed en verbeten worsteling (denkt u aan „De idioot" van Dostojewski) geeft ons hetzelfde gevoel van voldoening en bevrijding, als een kunst' werk, waarin harmonie en vreugde heerschen, omdat we achter beide de groote persoonlijkheid van den auteur voelen, omdat hij in beide ons voor een oogenblik met zijn zienersblik de wereld laat beschouwen.

Daarom is het ook zoo'n valsche en vooze bewering, die men toch dikwijls hoort, dat er in het leven van alle dag al zóóveel narigheid is, dat men, als men leest, liever eens over wat vroolijkers hoort; en niet een herhaling wil krijgen van de eigen kleine misère. Alsof de wezenlijk groote kunst niets anders was, dan een weergave van de werkelijkheid, zooals wij die zien met onze kortzichtige oogen; alsof zij ons niet, wat ons waardeloos en leeg en suf had toegeschenen, ineens vol diepen zin, tegelijk schooner en afschuwelijker kan laten doorschouwen.

Ja, een bioscoop, die automatisch weergeeft, wat zijn plaat heeft opgenomen, die geeft ons „narigheid-zonder-meer". Als we daar een mijnramp hebben zien afdraaien, of een schipbreuk of de verschrikkingen van het slagveld, dan gaan we gedrukt en verslagen naar huis; daar gaat geen schijntje verdieping of bemoediging van uit, evenmin als van het lezen van gemengde berichten. Maar als een kunstenaar, een groot kunstenaar tot ons spreekt over de werkelijkheid, dan blijft het niet langer ónze arme werkelijkheid, omdat hij haar met zijn groot hart heeft begrepen, en zelfs als hij ons over