is toegevoegd aan uw favorieten.

Het fatum van bevolkingsvermeerdering

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

24

baren, van nature geschikten grond, heel wat minder onkosten vereischt dan dezelfde voortbrenging op grond van den polder, die eerst drooggemalen moest worden, en deze weer minder dan een H.L. van een stuk grond, voor welks bewerking eerst een Zuiderzee moet drooggelegd worden; of anders uitgedrukt, dat de broodprijs, en daarmede het geheele levensonderhoud, aanzienlijk duurder moet zijn geworden, voordat ook deze laatste H.L. loonend kan verkocht worden.

De in deze wet geconstateerde eigenschap van die productie, waar alle andere productie, waar alle bestaansmogelijkheid van afhankebjk is, is dus de oorzaak, dat tegenover een voortdurend toenemende vraag naar alle levensmiddelen en grondstoffen, geen even sterk toenemend aanbod kan staan, zoodat per hoofd minder beschikbaar moet komen, en — zooals inderdaad het geval is — alles geleidelijk duurder moet worden. Door den invoer van voedsel uit het buitenland zijn weliswaar niet de binnenlandsche, maar de buitenlandsche productiekosten maatgevend (vermeerderd met de kosten van vervoer, en ev. rechten), doch door de bevolkingstoename ook in de graanleverende landen, en door de toenemende behoefte elders, wordt de werking dezer wet ook steeds meer merkbaar op de wereldgraanmarkt*). Dat er door de toenemende bevolking nu ook meer gearbeid kan worden, verandert hieraan weinig: beslissend is de arbeid, verricht bij de voortbrenging van landbouwproducten, hier kunnen niet naar willekeur meer menschen aan te werk gesteld worden om de productiviteit te ver-

1) De prijzen loco Amerikaansche harde wintertarwe, bedroegen per 2400 kilo in de jaren 1896/1900 gemiddeld / 194,90 ; 1904/08 / 231.17; 1901/1913 ƒ 247,18.

Op de markt te Groningen bedroegen de gemiddelde prijzen van tarwe per H.L. na 1890 (toen de prijzen daalden door invoer uit Argentinië), in de jaren:

1891—1900 ƒ 5,50 1911 ƒ 6,66 1913 / 6,66

1901—1910 „6,25 1912 „7,22 1922 „9,18

(Jaarcijfers)