is toegevoegd aan uw favorieten.

De ontwikkeling der verbruikscoöperatie in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— 139 —

ten laatste niets meer aan een fusie met de neutrale verbruikscoöperatie in den weg stond.

Een gedetailleerde beschrijving van de ontwikkeling der sociaaldemocratische arbeidersverbruikscoöperatie hier te lande kan als uitgangspunt het jaar 1878 nemen. In dat jaar vatten namelijk eenige socialisten, wier streven het was „iets tot stand te brengen ten voordeele van den arbeider" het plan op in den Haag een coöperatieve bakkerij te beginnen naar het voorbeeld der c. v. „Vooruit" te Gent, waarvan het reglement op een der wekelijksche bijeenkomsten ten huize van Domela Nieuwenhuis, die een cursus in staathuishoudkunde gaf voor arbeiders, aan een bespreking was onderworpen1). Na veel moeite slaagden zij erin in een gehuurd pand in de Paulus Potterstraat op 6 Juni 1879 met het bakken vooi de 156 leden een aanvang te maken. Vele waren de moeilijkheden, die overwonnen moesten worden. Met voorschotten van het bestuui en een onder de leden geplaatste leening van ƒ 200.— werden de noodige grondstoffen en gereedschappen aangekocht, terwijl de bouwvakarbeiders onder de leden gratis hun diensten in vrijen tijd aanboden bij de inrichting der bakkerij.

Het streven werd beloond; aan het einde van 1879 werden de voordeden reeds merkbaar. De rentelooze leening van ƒ 200.— kon al worden afgelost, terwijl het ledental steeds aangroeide. In hel begin van 1880 was het gestegen tot 200, het jaar eindigde met 30c leden, bovendien kon een dividend van 3$ % worden uitgekeerd, hetgeen evenals te Gent niet in geld doch in broodbons geschiedde, De toevloed van hen, die zich als lid opgaven, werd zoo groot, dal het bestuur aan de toetreding paal en perk moest stellen, daar de capaciteit der bakkerij niet bij machte was in aller behoefte te voorzien. Waar de zaak zoo goed vlotte, ontstond al spoedig de wensch een eigen gebouw te stichten. Het benoodigde kapitaal werc verkregen door obligaties van vijf gulden, binnen een jaar vol te storten en rentende 5 %, onder de leden te plaatsen. Het geld vooi den aankoop van het terrein werd bijeengebracht, doch geen enkele

I) Bymholt t.a.p. bl. 533; B. H. Heldt. Over Coöperatie. Instellingen er uitkomsten van de samenwerkende Mij. „Vooruit" te Gent en de Coöp Broodbakkerij „De Volharding" te 's-Gravenhage. 1888; Feestnummer vat het maandblad „De Volharding" 1883—1907.