is toegevoegd aan uw favorieten.

De pijnbank in de Nederlanden

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

111

heerschende begrippen van billijkheid, want niets is zoo onrechtvaardig „dan dat m' een mensche, die men niet en weet of hij schuldig is, met zoo onmenschelijke pijnen straffen zal"; werd zij door de billijkheid vereischt, dan zou zij ook wel in gebruik zijn geweest bij de Joden, die nog wel bekend staan als hardnekkig en wreed. En is er bij ons grootere noodzakelijkheid de pijnbank te gebruiken dan in Engeland? Wat Thomas Smith zegt van de Engelschen, dat zij zijn „een vrij en moedig volk, wel spillig va%jjwar leven en bloed, maar die noch smaadheid noch slagen noch dienstbaarheid kunnen dragen" geldt evenzeer voor ons, Nederlanders. Ook in Arragon is de pijnbank niet in gebruik *). Waar zij wel in gebruik is, ben ik mijn leven niet zeker. Want op twee valsche getuigenissen kan ik ter pijnbank gelegd worden en ten gevolge van de pijn zal ik bekennen en dientengevolge ter dood veroordeeld worden. God, die aan Israël de wet gaf, heeft het gebruik der pijnbank niet voorgeschreven, maar wel is het Zijn wil, gelijk wij lezen in Deuteronomium 21, dat „wanneer een verslagene zal gevonden worden in het veld, niet bekend zijnde, wie hem geslagen heeft, zoo

zullen uwe oudsten en uwe rechters uitgaan en Gode met betuiging

van hunne onschuld de straf aldus afbidden: Onze handen en hebben dit bloed niet vergoten, zoo en hebben 't ook onze oogen niet gezien. Weest genadig uwen volke Israël, dat gij o Heere verlost hebt, ende legt geen onschuldig bloed in 't midden van u volck Israël". Dat kunnen onze rechters ter harte nemen in plaats van overijld iemand op de pijnbank te werpen, hem een bekentenis af te persen en ter dood te veroordeelen.

Het gebruik der pijnbank is in strijd met de Christelijke liefde. Niet, dat des rechters gestrengheid is af te keuren: het kwaad moet geboet en betoomd worden. De liefde belet de besti "Mg van booswichten niet, het is ook Gods wil, dat gestraft worde; "fnaar het pijnigen" is met haar in strijd: de liefde eischt onderzoek naar schuld of onschuld, de pijnbank onderzoekt niet, zij onderdrukt. Ook mag men iemand niet dwingen zich zelf te verraden. De apostel gebiedt ons (I Cor. 16, 14) alle onze dingen in der liefde te doen, zoodat wij zelfs tegenover de schuldigen Ons door liefde moeten laten leiden, niet minder tegenover hen, wier schuld nog niet vaststaat.

Een ander bezwaar tegen de pijnbank is, dat zij oorzaak is van vele slechte daden: aan onrechtvaardige rechters geeft zij gelegenheid om

*) In Arragon werd reeds in 1283 de tortuur afgeschaft behalve tegen verdachte zwervers. In een statuut van 1335 wordt het folteren van vrijen verboden.