Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wikkelen, dat België en Nederland ten langen leste niet kónden samengaan.

/Zonder de Bourgondische heerschzucht, een zuiver politiéken factor dus, hadden alle ethnografische en economische voorwaarden tot geheel andere resultaten kunnen leiden. In ■hun verdere ontwikkeling zijn zij zelve mede beïnvloed door^ dien krachtigen politieken factor, de heerschzucht van Bour-^ gondië. En ook thans, in 1386, toen de Bourgondische greep de landen pakte, toen dat staatkundig moment met de aardrijkskundige, ethnografische en economische samenkwam, was de wijze, waarop de Nederlanden zich ontwikkelen zouden, nog in geenen deele gegeven. Wat al mogelijkheden lagen nog in den schoot der tijden 1 Waarom niet het Bourgondisch rijk, waarvan Karei de Stoute gedroomd heeft, waarom niet een natie, wier taal door het Fransch zou zijn omgevormd, zooals het Normandische Fransch eenige eeuwen eerder het Engelsch had gedaan? Eerst de loutere wissel-I valligheden: de dood van vorsten, hun talenten en hun harts-, tochten, en duizende andere omstandigheden hebben dengroei der Nederlanden nader bestemd.

Veel minder nog dan in den dwang van economische en geografische verhoudingen mag men den grond van de ontwikkeling der Nederlanden als twee zelfstandige natiën zoeken in een vroegtijdig gevormd nationaal bewust»qnI\Er: zijn landen, waar een zeer oude nationale idee vroegtijdig een actieve factor is geworden in de evolutie van den staat. Niet alzoo in deze landen. [Hier is het besef van een natie te vormen eerst de slotsom van de gansche samengestelde ontwikkeling, een slotsom, die met een kleine wijziging der componenten ook anders had kunnen uitvallëHJ rWie de geschiedenis van het Nederlandsch nationaal bewustzijn wil verstaan, moet beginnen met zich los te maken van de gedachte, die ons het begrip Nederlandsch als zuiver Germaansch in tegenstelling doet zien tot al wat Romaansch is. Hij moet het eenvoudige historische feit erkennen, ;dat de term Nederlanden oorspronkelijk alleen een aardr^Q

2

Sluiten