Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

TWISTEN OVER DEN SABBAT ENZ.

539

van den rustdag, dan moest de wijze om dien dag te vieren geheel en al veranderd worden." Dit laatste bedoelde Bound met zijn boek.

Zeker, een Sabbatsviering als door hem werd aangeprezen, of liever geëischt, was het andere uiterste. Bound overvroeg.

Maar juist daardoor heeft hij de Engelsche maatschappij gered. Hij doet denken aan Mohammed.

Toen deze optrad onder zijn heidensche stamgenooten, waren zij overgegeven drinkebroers. De profeet gebood dezen Arabieren algeheele onthouding, en het gevolg is geweest, dat in de Mohammedaansche wereld officieel de onthouding en in de practijk niet dan de matigheid heerscht.

*

Het boek, dat zoo strenge Zondagsviering trachtte te propageeren, vond heftigen tegenstand in Engeland.

Aan koningin Elisabeth en hare bisschoppen was het niet gegeven het hooge belang, dat hier op het spel stond, in te zien.

Zonder een oog te hebben voor het gevaar, wilden zij ook niet weten van het middel om het te keeren.

Volgens hen was het Sabbatisme van Bound in de Gereformeerde wereld een nieuwigheid.

Wat dit betreft, hadden zij zeker geen ongelijk.

Wij hebben vroeger gezien, hoe de groote Hervormers over den Zondag dachten.

Recreatie, vermaak, ontspanning op den Zondag hebben zij allen voor geoorloofd gehouden.

Luther genoot Zondagsavonds zijn muziek. Calvijn liet toe, dat de jonge mannen op Zondag exerceerden en de ouderen kegelden. Somtijds nam hij zelf deel aan dat spel. Toen Knox, de hervormer van Schotland, te Genève was, vond hij, bij een bezoek aan Calvijn, dezen er juist mee bezig. Knox zelf vond er volstrekt geen bezwaar in, op Zondagavond bij een vriend te gaan soupeeren, evenmin als Calvijn er iets in zag, op Zondagmiddag, na den morgendienst, met een vriend een wandeltocht in de bergen te maken.

Dan, dergelijke ontspanningen kan men toch niet op één lijn stellen met de straks genoemde Zondagsvermaken van het toenmaals, in zijn breedere kringen, nog ruwe Engelsche volk.

Tegenover de laatste kon alleen een krachtig middel helpen.

En dat gaf Bound aan de hand. Maar, gelijk boven reeds is gezegd, de koningin en de leiders der Engelsche Staatskerk waren te kortzichtig, om het gevaar te zien, en verwierpen dus het middel.

Daarbij kwam, dat staatslieden en kerkelijken zich door Bound's bewering, dat noch de Staat, noch de Kerk het recht hadden om eenigen dag te heiligen, dan die door den Heere geheiligd was, gekrenkt achtten. Zij verklaarden Bound's leer voor belemmering der Christelijke vrijheid, voor een onevenredig verheffen van den Zondag, en voor een poging

Sluiten