Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

WORK AND LIFE

457

vooral der Engelschen, bewogen zich de Franschen in hun jackets, de Schotten en Dissenters in hun dominees zwart en tot de hals dicht geknoopt jasje, waardoor men hen als zoodanig herkende. Vrouwen van naam als Selma Lagerlöf en Mathilde Vreede werden gezien en gehoord

:. en naast haar edele vrouwen van adellijken bloede uit Engeland en Duitschland en tusschen deze allen bewoog zich een Engelschman behoorende tot de hoogkerkelijken in zijn vaderland, gekleed en zich gedragende als een

\ monnik.

\ Zelfs de ultra vrijzinnigen ontbraken hier niet, ook niet dezulken uit ons vaderland, terwijl toch niet kan worden ontkend dat heel de conferentie naar rechts was georiënteerd in haar gedragingen en haar uitingen.

Haar nawerking is nog bij lange na niet gestuit. Voelt en merkt men in ons land en bij name in onze kringen haast niet eens eene rimpeling der wateren door Stockholm te weeg gebracht, gansch anders is dit in Engeland, Amerika en zelfs eenigermate in Duitschland.

Zeer zeker heeft Stockholm beteekenis gehad en heeft die nog, voor het nader tot elkander brengen van het nabije Oosten en het Westen. En de bolsjewistische beroeringen en de toen reeds bedreven en nog meer dreigende gruwelen, waren mede een beweegreden om zich te beraden en te vergewissen over de roeping der kerk ten opzichte der sociale nooden. 't Is juist daarom te meer een ernstig tekort in onze kringen dat zij zich zoo verre houden van het van nabij nagaan en bestudeeren van de vraagstukken onder de oogen gezien in Stockholm. Stockholm is Rome voor geweest. Rome heeft dit gevoeld. Het wil zijn schade inhalen. Het Westersche protestantisme in zijn hoogkerkelijke openbaring heeft in deze eeuw bij vernieuwing getracht met het nabije kerkelijke Oosten in nauwe aanraking te komen. Daarvan mag men iets verwachten. Rome acht dichter bij het Oosten te staan. Rome komt in het zoeken van het Oosten een weinig achteraan. Dit is een feit van bijzondere beteekenis. De Oostersche kerk is wakker geschud. Zal Gods Woord in haar weer gaan spreken en heerschen ? Christus en Diens getuigenis gehoor vin¬

den? Hier worden perspectieven geopend van ongemeene diepten en verten. Daarom trachte men ook in onze kringen de schade in te halen van het feit geen notitie van Stockholm genomen te hebben of zich niet objectief te hebben laten voorlichten en zichzelf te orienteeren. Eerstens kan dit door te zorgen dat er in onze bibliotheken te Kampen en te Amsterdam lectuur kome over Stockholm's conferentie; over haar wordingsgsschiedenis, haar verloop en wat op haar is verhandeld en beschreven in een ambtelijk bericht van Engelsche en Duitsche zijde. Het bericht van Duitsche zijde vormt een lijvig boekdeel van bij de achthonderd bladzijden en is gegeven door niemand minder dan door Adolf Deiszmann D. D. Het Furche Verlag te Berlin heeft benevens deze uitgave nog vele andere over Stockholm. De litteratuur over deze conferentie en alles wat daarmede in verband staat vormt een kleine bibliotheek. De derde jaargang van het driemaandelijksch tijdschrift Stockholm is loopende, waarin verhandelingen voorkomen van medewerkers in drie talen. De titel van dit tijdschrift is: Stockholm, Internationaal-kerkelijk tijdschrift, uitgegeven op gezag van het comité internationaal instituut voor praktisch Christendom door D. Adolf Keiler, Genève. Edttor of the Britisch Section is principal Atfred E. Garvte, D. D. London ; Deutscher Schriftleiter, prof. D. A. Titius, Berlijn, een zeer sympathieke figuur, een vriendelijk bejaard man, van zeer slanken bouw, naar het uiterlijk meer een Engelschman dan een Duitscher, die steeds blootshoofds loopt, sinds hij veel leed aan neuralgische hoofdpijnen, en de secrétaire delapartie francaise Elie Gounelle, Pasteur a St. Etienne, Loire, de man met bizonder zwak uiterlijk, diepe stem, gebogen gestalte, smeekend de broeders van over den Rijn toch niet te mokken.

Teekenend voor den invloed van Stockholm op de kerken van Engeland is zeker wel dat The Record van de groote vereenigde kerk van Schotland, welke na de vereeniging van verleden jaar tusschen de Vereenigde Presbyteriaansche kerk en de kerk van Schotland, de oude naam draagt Church of Scottand, als hoofdtitel heeft Life and Work. [ 8.

Sluiten