Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

4

PRAEADVIES VAN

Europa behoeven uit te storten, als het den akkerbouw had uitgevonden.

In Engeland nam de bevolking van 1700 tot 1750 toe van 5 tot 6 millioen, in de volgende 50 jaren van 6 tot 9 millioen. Toen was er overbevolking, handel, iridustrie en wetgeving konden zich niet aan deze snelle vermeerdering aanpassen. De wetgeving dwong zelfs de menschen in hun woonplaats te blijven, inplaats van zich daarheen te begeven, waar werk te vinden was. Er volgden bovendien 2 jaren van misoogst (1794 tot 1795), een enorme stijging der prijzen en dientengevolge hongersnooden in West Europa. Daarbij moedigde men de vermeerdering der menschen aan, maar niet de productie, men voerde een verkeerde financieele politiek, die tot gebrek aan kasmiddelen leidde en den handel desorganiseerde. Men dweepte daarnaast, onder den invloed der Fransche revolutie, met een maatschappelijke verbetering van den werkenden stand, een verhooging van diens levensstandaard, waartoe het evenwel niet de geschikte tijd was'). Het was onder dezen indruk, dat Malthus zijn beroemd geworden werk schreef. Hierdoor werd het een economische leerstelling: dat de menschen sneller toenemen dan de voedingsmiddelen, waarom de toename der menschen beperkt moet worden (moral restraint). Tal van sociologen en economen namen deze leer aan, al werd die door anderen heftig bestreden. Malthus oordeelde naar zijn tijd en generaliseerde s). Zijn meening werd geloochenstraft door de toename der Engelschen in de eeuw na hem. De bevolking klom van 9 tot 40 millioen zonder dat er hongersnooden ontstonden, zonder dat het land verarmde, veel meer steeg de algemeene levensstandaard belangrijk. Toch nam de productie der voedingsmiddelen af3), Engeland produceerde ruilwaarde en werd door Canada, Argentinië, Rusland enz. gevoed. Hetzelfde geldt m.m.

*) G r e id a nu s S., De leer van Malthus een leugen! Baarn 1904.

2) Overigens sprak Maltihus dit oordeel in de eerste editie van zijn werk uit. Hij wijzigde het belangrijk in de 6e editie. W. S. Thompson. Population. A study in Malthusianism. Studies Columbia University Vol. 63 No. 3 New York 1915. De Communis opinio nosmt nu eenmaal iets de leer van Malthus, wat zijn leer eigenlijk niet is.

3) Tihompson lx. Engeland produceert slechts een zevende der benoodigde voedingsmiddelen.

Sluiten