Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VI

dat ook maar één van de zonen der Reformatie uit de landen der Entente zich derwaarts zou willen of kunnen begeven, om met de kinderen der Hervorming van duitschen bloede zich te vereenigen in dankzegging en broederlijke liefde.

Bovendien is er, onder den invloed van allerlei omstandigheden bij Duitschlands vijanden, vooral tegenwoordig geen bijzondere sympathie voor den grooten Hervormer te vinden. In Rusland zijn zijne geesteskinderen nog in onzen tijd onder de macht van de Heilige Synode vaak ten bloede toe vervolgd en is de vrijheid des gewetens nergens te vinden. Italië en Frankrijk hebben reeds in den tijd der Reformatie de roeping Gods door Luthers mond weerstaan en tellen onder hunne bewoners maar enkelen, die de beginselen der Hervorming in mindere of meerdere mate wel huldigen, maar door nationalisme zich gedwongen voelen tot feilen tegenstand tegen Luthers nazaten op geestelijk gebied, die voor Duitschlands macht den strijd voeren. En Engeland, waar vroeger de Kerk door een wellustigen en eerzuchtigen Koning1) is afgescheurd van Rome, heeft nooit bijzondere sympathie gevoeld voor Luther, terwijl in de vorige eeuw niet alleen door tal van overgangen in kringen van geleerden en aanzienlijken, maar inzonderheid door het hoog-kerkelijk streven van een groot deel der geestelijkheid in de Episcopaalsche Kerk, de macht en de invloed van Rome steeds toegenomen is en in verband daarmede de geest der Reformatie een geduchten knak gekregen heeft.

Het ligt dientengevolge voor de hand, dat de herdenking van het vierde eeuwfeest der Hervorming vooral plaats zal hebben in Duitschland en in de neutrale landen, waar de Reformatie, door Luther aangevangen, ingevoerd is en doorgewerkt heeft.

De evangelische christenheid in Duitschland heeft dan ook

i) Hendrik VIII.

Sluiten