Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inderdaad aanwezig behoort te zijn tot een bedrag evenredig aan de uitgegeven btljetten. Is die dekking niet aanwezig dan is het geldpapier geheel kunstmatig. De staat die het uitgeeft doet het alleen omdat nóch door belastingen, nóch door leeningen het benoodigde geld meer bijeen te brengen is. Gedurende den oorlogstijd heeft geen enkel land alle onkosten uit belastingen betaald. Groote leeningen werden overal uitgeschreven. Ook daarvoor werden geldswaardige papieren in omloop gebracht, die feitelijk niet gedekt waren. Is uit een leening een kanaal gegraven, een spoorweg aangelegd, de Zuiderzee drooggelegd of een mijn ontgonnen, dan ontstaat daardoor een nieuwe waarde gelijk of grooter dan die der obligatie-papieren. Voor oorlogsdoeleinden is dit niet het geval. Het geleende geld is zuiver opgemaakt zonder iets goeds achter te laten. De leening is eigenlijk niets anders dan een verschuiving der belasting voor oorlogsuitgaven op latere geslachten, en wel over zooveel jaren als noodig zijn om de leening geheel af te lossen.

Zoo lang dit niet geschied is, doet de leening op geregelde manier precies hetzelffde wat het ongedekt drukken van geldpapier op ongeregelde wijze doet, namelijk het uitbreiden van papieren waarden.

Om de beteekenis daarvan goed te begrijpen, is het noodig zich een heldere voorstelling te maken van de beteekenis der papieren waarden (of waarde-papieren), hetzij die direct geld zijn, of in gelds-bedragen uitgedrukte effecten, wissels, hypotheekakten enz. Hoe nuttig en onmisbaar al dat papier ook is voor de huishouding van staat en maatschappij, het is toch niet de werkelijke rijkdom, doch slechts de vertegenwoordiging ervan. De werkelijke rijkdom bestaat uit goederen die de mensch noodig heeft, hetzij als voedsel, woning, kleeding of luxe voor een min of meer goed bestaan, hetzij om de verbruiksgoederen voort te brengen zooals ontgonnen land, vee, grondstoffen, gereedschappen, machines, fabrieken, voertuigen, schepen, spoorwegen, enz. Hoe meer een land of volk daarvan zuiver bezit, des te rijker is het. Maar voor het moderne leven is bijna al die rijkdom uitgedrukt in papieren rechtsbewijzen, die namelijk het recht geven op bezit of opbrengst der goederen. Er is thans reden

Sluiten