is toegevoegd aan uw favorieten.

Indisch koloniale vraagstukken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

107

van een te groot aantal gebruiksvoorwerpen van een bepaalde soort zou aan de bevrediging van andere behoeften in den weg hebben gestaan.

Toeneming van het zielental werd echter allengs oorzaak, dat de grenzen der productie- en consumptie-eenheid overschreden moesten worden; het voortbrengingsstelsel der gesloten dorpshuishouding stond niet langer toe, alle monden te voeden. De arbeidsverdeling werd intensiever, de markt won aan beteekenis en zette zich uit. De directe ruil van voorwerpen werd al bezwaarlijker, en het gebruik van geld als algemeen aequivalent begon noodzakelijk te worden. Toch onderging het beginsel van den eokelvoudigen ruil aanvankelijk geen verandering; de producent begaf zich met zijn goederen ter markt, verkocht ze daar en kocht vervolgens wat hij aan levensonderhoud en grondstoffen noodig had. Het geld deed dienst als een middel om het ruilverkeer te vergemakkelijken en te verwijden, maar werd nog niet gebruikt om zich te verrijken.

Van eigenlijken handel, d. w. z. van koop van voorwerpen met de bedoeling ze met winst te verkoopen, was nog geen sprake; want de relatieve arbeidswaarde der producten liet nog slechts geringe schommelingen in de prijzen toe, zoodat het behalen van eenige winst van beteekenis uitgesloten was.

Voorzoover winst kon worden gemaakt, was dit in hét verkeer met productiegebieden buiten de grenzen der eigen huishouding. De handel moest zich bezig houden met koop en verkoop van voorwerpen, die elders vervaardigd waren. Doch voor deze producten, die in het land van hun herkomst een bepaalde waarde hadden beneden welke ze niet konden worden gekocht, bestond in de eigen huishouding geen waardemaat. Door monopoliseering van dezen handel werd derhalve getracht, die voorwerpen voor prijzen ver boven hetgeen er voor uitgegeven was, te verkoopen. De handelaar verrijkte zich ten koste van den consument.

In een samenleving, welke de hier omschreven kenmerken vertoont, speelt het geld tenauwernood een sociale rol; zijn