is toegevoegd aan je favorieten.

Logika

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

303

die Tan ij ten gevolge heeft. Nu kan het feit x zo rijk zijn, dat X|, x2. x3, we! ij doen verschijnen, maar x niet. Er kan dus altijd nog een onbekende factor bestaan, die x dwingt om ij voort te brengen.

Het enige dat de Logika doen kan om de wetenschap van dienst te zijn, op het terrein van de werkende oorzaken, is een getrouwe analyse te geven van alle oordelen, die een post hoe en die een propter hoe insluiten terwijl het subjekt een antecedens en het praedikaat een consequens bevat. Hierbij kan men aldus te werk gaan, b.v.

Waterstof is geen stikstof. (Geen post en geen propter).

Maanswisseling gaat saam met weersverandering. (Niet altijd post).

Ouders geven het kind leven. (Altijd post, niet geheel propter).

Zekere Warmtegraad doodt bacillen. (Altijd post, nog geen propter).

Het hangen van een gewicht verandert niet als men drie van de zes touwen, waaraan het hangt doorsnijdt. (Hier zijn post hoe en propter hoe veranderd, want 't gewicht is gezakt, doordat de spanning van de overgebleven touwen groter werd).

Het wegnemen van een deel van de hersenen hefthet geheugen op. (Post hoe en propter hoe zijn hier nietszeggend, omdat het onderzoek van de hersenen nog niet voltooid is, en de naaste oorzaak dus onbekend is).

Bepaalde vorderingen heeft de natuurwetenschap gemaakt, waar ze do hand gelegd heeft op kwantitatieve veranderingen, in de antecedens en de consequens, die met elkaar gepaard gaan, waaruit met recht tot zekere samenhang moet besloten worden.