is toegevoegd aan uw favorieten.

De meesterwerken der beeldhouwkunst en der bouwkunst

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

104

De Meesterwerken der Beeldhouwkunst.

een weinig later brachten de Romeinsche scholen van Zuid-Frankrijk en vooral die van Languedoc hen tot het weergeven van het menschelijk lichaam. In de bas-reliefs van het klooster te San-Domingo, te Silos, behoudt deze laatste invloed zichtbaar de bovenhand; zij behoudt die gedurende de geheele XIIe eeuw in de kerken en kloosters van geheel noordelijk Spanje: te Leon (San Isdro), in Catalonië (Barcelona), in Navarra, in Asturië, te St. Jacques de Compostelle, waar de Deur der Goudsmeden eigenlijk in Toulouser stijl is, en waarvan het groote voorportaal, zooals Bertaux zegt een meester verraadt, volkomen ingewijd in de kunst van Noord-Frankrijk. In de kerk van Sanguesa (Navarra) ziet men beeld-zuilen in

navolging van Chartres. De Spaansche oorspronkelijkheid uit zich slechts in een opeenhooping van gebeeldhouwde figuren. De Fransche invloed deed zich gedurende de XIIIe eeuw in steeds sterkere mate gevoelen. Bij het zuidelijk kerkportaal der kathedraal van Burgos, begonnen in 1221, herkent men in de strenge schoonheid der figuren, in het krachtige reliëf, in de ruimte der draperieën, de werkwijze en het ideaal van 1'Ile-de-France (Bertaux); rond de groote kloosterpoort en in het klooster zelf wordt onwillekeurig de herinnering aan Reims gewekt. En van Castilië uit, verspreidde de Fransche stijl zich steeds verder. Daar was de Kathedraal van Leon met haar prachtige beelden en reliëfs, die doet denken zoowel aan Chartres als aan Bourges en Amiens, daar waren Burgo van Osma, Toro, Ciudad-Rodrigo. Evenwel, ook buiten Castilië en Leon bleven de Romeinsche tradities voortbestaan; de beeldhouwkunst der praalgraven, toegankelijk voor Franschen invloed, wist echter ook veel oorspronkelijks hier aan toe te voegen, zooals bij de praalgraven van Castilië (Cuellar), die tegelijkertijd de liggende figuren en rouwdragers van het Noorden en de Mohamedaansche arabesken vertoonen. In de XIVe eeuw was de invloed der Fransche kunst in Spanje overheerschend geworden.

Navarra en Catalonië gaan met een schok over van een „verouderde en afgezaagde roman tot den reeds gecompliceerden en gemaniëreerden Gothischen stijl". En van dien tijd af overtreft de rijkdom hunner monumentale decoraties, hetzij door Fransche kunstenaars uitgevoerd, zooals bij den beroemden kruisgang der Kathedraal van Pamplona, hetzij door Spaansche kunstenaars, die geleerd hadden van dit grootsche voorbeeld, zooals bij het portaal der Kathedraal te Vitoria, die rijkdom, zooals wij zeiden, overtreft alles, wat Frankrijk van ditzelfde tijdperk ons biedt. Castilië en Leon werden voortdurend geïnspireerd door de landen van de overzijde der Pyreneeën: getuige het noordelijk kerkportaal der Kathedraal van Toledo. Slechts in Catalonië toont de

Eckhardt (Kathedraal van Naumburg). beeldhouwkunst een sterk oorspronkelijk karakter. Daardoor zijn de zware en ineengedrongen beelden der Kathedraal te Tarragona, Jayme Castayls (1385) geheel anders dan die der vorige eeuw onder Franschen invloed ontstaan, en dien stijl vindt men ook te Lerida (1391) en te Palma op Majorca (1389). Overigens heeft in de XIVe eeuw geen enkel land zooveel voor de monumentale beeldhouwkunst gedaan als Spanje.