Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

8

„Zij komen terug — zij vluchten!"

Jagellow bedoelde daarmede de Duitschers. Hij had hun zegevierenden opmarsch onder Hindenburg gezien, en nu zou hij spoedig hun smadelijken terugtocht zien.

Eerst de vloed; nu de eb!

De Russische terugtocht had zich door ontzettende maatregelen gekenmerkt. Het Russische militaire bestuur was van het beginsel uitgegaan, dat den Duitschers slechts een verwoest land mocht worden achtergelaten, en de Poolsche landbevolking was gedwongen, hun haardsteden in den steek te laten. Hun veestapel werd gedood, in zoover hij moest worden achtergelaten, opdat de Duitschers er geen voordeel van zouden hebben, en hun woningen waren in brand gestoken, terwijl de officieren de jammerende bevolking hadden getroost met de belofte, dat de Tsaar hun bouwvallige woningen schooner uit het puin zou doen verrijzen.

In dezen omtrek was het gelukkig niet tot de uiterste maatregelen gekomen, omdat de Duitschers den vijand te scherp op de hielen hadden gezeten, maar verderop: in 't Noorden en 't Zuiden, was het vreeselijk geweest. En duizenden huisgezinnen, die gehuiverd hadden, om met de Russische troepën mee te trekken, waren in de groote wouden gevlucht, waar de honger en het gebrek hen belaagden.

•Met zware rolblokken was de oogst, in zooverre hij nog te veld stond, verwoest, en Jagellow sidderde nog, als hij dacht aan die avonden, wanneer hij den wijden horizon rossig rood zag gekleurd door de vlammen, die dorpen en gehuchten verteerden. Slechts de brandgevels en de schoorsteenen bleven overeind, en die zwart geblaakte muren leken in de verte op de sombere grafmonumenten van een verwaarloosd kerkhof.

O, het was een verwoesting, niet te beschrijven! De afgrond had zich geopend — de dood schreed over Polen heen.

Iwan zei, dat zulks niet anders kon. Hij was de bouwknecht van Jagellow, verdiende een sober loon, en kwam uit het hart van Rusland.

„Kijk," zei hij een keer tot den boer: „den Duitschers mag niets anders overblijven dan een verwoest land. Het is de beproefde taktiek, die honderd jaar geleden door de Russen tegen den inval van Napoleon I is toegepast."

Tegen die taktiek zou Hindenburg het ook moeten afleggen, en ze zou zijn mooiste plannen doen schipbreuk lijden. De vijanden van Rusland waren 'gewoon, als trotsche hanen, de staart fier omhoog, den Russischen grond te betreden, maar gewoonlijk liep het geen groote vaart met dien zegetocht, en met den staart droevig omlaag, waren zij steeds weer afgedropen.

Sluiten