is toegevoegd aan uw favorieten.

Elementen en atomen eens en thans

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

107

werken schreef. Hij stierf te Hemidan in 1037. In het veelal aan hém toegeschreven werk: „De Anima in Arte Alchemiae" vindt men de leer van de elementaire principes mercurius en sulphur vermeld; daarbij is het kwikzilver als de drager der metallische eigenschappen, de zwavel als die der kleurende qualiteiten gedacht; echter is het hoogst twijfelachtig, of ook dit geschrift wel van hem afkomstig is, en of het niet veeleer als een op zijn naam gesteld werk van veel lateren datum moet beschouwd worden '). De auteurs dezer ondergeschoven werken worden in de litteratuur dan weder als pseudoAvicenna onderscheiden. Elk metaal kan den „azenzar" (agur of azur) voortbrengen, die de roode of gele kleur van de zwavel heeft; dit „azur" is blijkbaar nu eens kwik-oxyde dan weer cinnaber, of wel koper-, mangaan-, of ijzer-oxyde, ~- kortom, het kan eene heele reeks van oxyden en sulfiden beteekenen, die blijkbaar steeds onderling verward werden.

Behalve het werk van een zekeren Ibn-al-Baitar, die in 1248 te Malaga stierf, is hier alleen nog een Syrisch geschrift te vermelden uit den tijd der kruistochten, waarin oliën, balsems, salmiak en eveneens de elementaire principes: mercurius, sulphur, arsenicum, en sal genoemd worden, en waarin voorts beschrijvingen van tal van apparaten, zooals cucurbita en alembica, ovens, enz. gegeven worden.

§ 30, Over deze apparaten der alchemisten hier nog een

enkel woord 2). Behalve de reeds uit de allereerste tijden afkomstige instrumenten: alembiek (fig. 6), en andere destilleer- en verhittingsapparaten, zooals die in de handschriften zijn afgebeeld, is in den vorm dezer toestellen veelal de animistische en biologische denkrichting der alchemisten duidelijk tot

Alchemistische apparaten: uit een Grieksch handschrift. Uitdrukking gebracht.

Behalve vaten in den ei-vorm, vindt men o. m. apparaten van den vorm in fig. 9, 10, en

Fig. 6.

*) Zie; E. O. von Lippmann, loco cit., p. 406.

2) Zie o. a. hierover de brochure van H. J. Backer, „Oude Chemische Werktuigen en Laboratoria, van Zosimos tot Boerhaave", J. B. Wolters, Groningen, (1918).