is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der geschiedenis van het vaderland : met historisch leesboek

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

107

geheele omgeving gebrandschat werd („doorn in den poot van den Vlaamschen leeuw"). Eenige vergoeding voor dit verlies gaf echter de verovering van Sluis, waardoor de Nederlanders den mond van de Schelde beter konden afsluiten. Engeland sloot na den dood van Elisabeth vrede met Spanje; dit land was dus beter dan te voren in staat de Aartshertogen te steunen, zoodat wij geen verdere voordeelen meer behalen konden; de legers lagen meestal aan de grens tegenover elkaar; door snelle marschen zochten de veldheeren elkaar te verschalken. Ter zee leed Spanje daarentegen geduchte schade; om de Compagnie in Indië de handen vrij te maken, werd onze vloot herhaaldelijk naar de Spaansche kust gezonden, waar in 1607 in de haven van Gibraltar een sterke Spaansche vloot vernietigd werd, een zege, die evenwel door den dood van den dapperen admiraal J a c o b van Heemskerk, de man, „die dwars door 't ijs en 't ijzer durfde streven", duur werd gekochtx). .

Onderhandelingen. De groote kosten van den krijg, dié tot de behaalde resultaten in geen verhouding stonden, deden beide partijen naar vrede verlangen. De toestand der Spaansche geldmiddelen maakte deze dringend noodzakehjk; ook de Aartshertogen waren vredelievend gestemd, daar de onderwerping van het Noorden onmogelijk bleek. Ook Maurits was voor een vrede, evenals Oldenbarnevelt, de laatste vooraj met het oog op den steeds toenemenden schuldenlast van Holland. Het bleek evenwel, dat Spanje als voorwaarde stelde, dat de Republiek zou afzien van de vaart op Indië en aan de Katholieken vrijheid van godsdienst zou toestaan, welke eischen men dezerzijds niet wilde inwilligen.

Het Twaalfjarig Bestand (1609—1621). Nu begon men over een wapenstilstand te spreken, die door Maurits ten zeerste werd afgekeurd. Men moest den vijand niet in de gelegenheid stellen nieuwe krachten te verzamelen; rust kon bovendien gevaarlijke gevolgen voor ons land hebben en het ontstaan van partijschappen in de hand werken. Met steun van Frankrijk zette Oldenbarnevelt echter zijn wil door en een Twaalfjarig Bestand werd gesloten, waarbij bepaald werd, dat elke partij het door haar bezette gebied zou

!) Gr. Platen-atlaa: Fig. 225 en 226; KI. PI. Fig. 140 en 141.