is toegevoegd aan uw favorieten.

De eerste schipvaart der Nederlanders naar Oost-Indië onder Cornelis de Houtman, 1595-1597

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

57

[a3r°] henluyden te spreken, ende vernemen wat dit voor een Eylandt was. Wy saghen twee Eylandekens ten o.z.o. van 't groote24), waer soo 't scheen goede Reede achter was, oock een ten w.z.w.2s). De Eylanders siende de onse comen, roeyden nae 't landt toe treckende hare Canoas Conditie op 'tlandt,welcke seer lanck ende smal waren, hebbende drijf houters ders. ^ aende zyden20), zy en begeirden ons niet te spraeck te staen, ende waren 23. int ghetal, waren gheel van couleur als de Bresilianen met lanck hayr tot op de schouderen hanghende.* Zy hadden veel schichten ende boghen, derhalven en dorsten wy niet aen landt gaen, noch zy byde onse, niet teghenstaende wy haer eenighe cramerye thoonden. Siende dan dat wy met haer niet en costen te recht comen, quamen wy weder aen boort, dus aende wint ligghende, dreven wy sterckelijck nae 't n.o. ende noch meer des nachts dat wy n.o. ende n.n.o. aen gingen, loopende boven eenen hoeck om de dyninghe te schouwen Kregen Sudie uyten zuyden seer grof viel, dan worden so om den noort ghe- gh^sich"! dreven, dat wy inden morgen stont wel drie mylen vant Eylandt stonden, wy hadden de Pinas des morgens uyt gesichte verloren, want also wy geweynt ende aengeloeft hadden, was hy cours gegaen. Men heeft uyt den Leeu een scheut geschoten, ende de vlagge laten waeyen, overmidts zy thooge landt van Sumatra saghen, ende de Pinas o.n.o. van ons, derhalven onse resolutie veranderden (die nae 't Eyland was) ende liepen na de Pinas die wy verspraken, ende hadden seer na by 't landt geweest, welck moght ligghen ontrent 16. mylen van 't Eylandt, ende was seer hooge landt, ende hadden veel stilten. Wy liepen o. ende o. ten z. aen, den wint n.n.o. ende bevonden dat de stroomen de Straet in liepen, welck over beyde zyen seer hoogh landt hadden, ende nae gissinge moght wijt wesen inde mont 18. mylen 27).

24) Kèfoe (d. i. eiland) Kaoepanoe zeker; waarschijnlijk ook K. Adoewë (en niet K. Kapeweroe). — Hier wordt dus vermeld het ie en 2e (nacht-)kwartier, en daarop het dagkwartier; verg. p. 5, met noot 5. Dus wel: eerste wacht, hondewacht, en dagwacht, van thans; 8—12 's avonds, 12—4 's nachts, en 4—8 's morgens.

25) Kèfoe Kaik.

26) De eigenlijke „uithouders" heeten Mal.-Jav. katir, ook Mal. katil; de eigenlijke „drijfhouten" of „drijvers" Mal. alang; het geheel zijn de vlerken. Zie Plaat 28, op voorgrond en verg. Encycl. v. N.-I., Dl. IV i. v. „Vaartuigen", p. 476, en 486.

27) Den loen Juni, in het gezicht van Sumatra, was de commies der Hollandia, Gerritvan Boninghen (verg. Cap. 6, noot 1 en Cap. 9, noot 2), ingevolge vonnis van den scheepsraad, °P de Mauritius gevangen gezet; den i8den werd Jan Jansz. Kaerel definitief in zijn plaats tot commies op de Hollandia gesteld* — Ook over dit gewichtige feit uit den inwendigen twist op de vloot der Eerste Schipvaart wordt totaal gezwegen door Lodewycksz, die een soort officieelen Amsterdamschen tekst in zijn Eerste Boeck heeft gegeven.