Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hebben in het leven geroepen. Het verband tusschen de kerkelijke twisten en de gevoelens der aan het bewind zijnde partijen in de verschillende steden viel niet meer te loochenen na wat men in Haarlem, in Schoonhoven, in Heusden, in Brielle, in Oudewater en elders zag geschieden. De Staten van Holland voelden hun gezag verkort, hun veiligheid bedreigd; zagen in, dat hunne vorige besluiten papier waren gebleven en gingen toen over tot de resolutie van 4 Augustus 1617, de scherpe resolutie genoemd, welke niet alleen eene definitieve uitspraak gaf omtrent het bijeenroepen eener synode ter oplossing van het kerkelijk verschil van inzicht, doch tevens aan de magistraten der steden macht verleende om waardgelders aan te nemen en het krijgsvolk te bevelen den Heeren Staten en hunnen Gecommitteerde Raden getrouw en gehoorzaam te zijn. Zooals te verwachten viel, verzetten zich een aantal der Hollandsche steden tegen deze scherpe resolutie en tevergeefs ging Grotius naar Dordrecht om haar te verdedigen; tevergeefs ook zond men hem om de Staten van Zeeland van het juiste inzicht van Holland te overtuigen. Met deze scherpe. resolutie was de strijd op een ander terrein overgebracht: had tot nu toe de vraag uitsluitend geloopen over de synode ter beslechting" van het kerkelijk ge•cBI, nacl men slechts den pólitieketi Ondergrond van dien * strijd kunnen gevoelen zonder dien . bepaaldelijk aan te duiden, nu was ook politiek alle mogelijkheid op verzoening en schikking verdwenen. De voornaamste steden van Holland mochten, alweer met de pen van de Groot, de verdediging of justificatie dezer resolutie opstellen; zij mochten later, toen het bleek dat de Hoven in rechten het gezag der magistraten bestreden, het protest van nulliteit ontwerpen en nogmaals de Groot namens pensionarissen de deductie tegen de Hoven doen samenstellen, een ieder moet wel hebben voorgevoeld, dat het oogenblik van beslissing naderde en dat het van het doorzicht en jujgt optreden der partijen zou afhangen welke aan het einde haar wil zou doen zegevieren.

Men heeft dikwerf de wijze, waarop Prins Maurits namens de Algemeene Staten te Utrecht is te werk gegaan, als een

396

Sluiten