Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En gij zoudt dat in 'n hoekje willen duwen ? Wij zullen het niet dulden.

Zie, als uw boek vijandig was ontvangen, dan zou ik naar voren zijn gevlogen om het te verdedigen, maar nu gij met geestdrift zijt toegejuicht, nu gij dus 'n stootje kunt velen, nu moet ik hard roepen, dat gij wel veel goeds brengt, maar nog veel meer kwaads zoudt doen als het gild onzer kollega's zich door u liet beheersen.

Maar het zal niet waar zijn !

Zij die zo uitbundig u prijzen, zijn meest geen schoolmannen. Zij weten niet dat ons leraren-personeel toch reeds zó ontwikkeld is, dat zij bij de historiese lektuur altijd hun leerlingen wijzen op 't mooie en lelike, op veinzende retoriek en zuivere individuele zegging, op eigenheid in klank en melodie en beweging, en op cliché-achtig gietwerk.

Nu eens 'n enkel woordje, en dan 'n heel gesprek, van les tot les, twee jaren lang, en zo wordt ontwikkeld dat zozeer begeerde schoonheidsbesef.

Ik wil geloven, met u, dat er nog te veel leraren zijn die dit te veel verwaarlozen. En hun zal uw boek goed doen, als zij 't voor zichzelf doorwerken op hun kamer. Maar ik hoop dat zij hun cursus niet erdoor zullen laten beheersen. Want ze zagen in de letterkunde te weinig letterkunst, uit artistiek onvermogen. Dat blijft, ondanks uw boek. Maar als gij hun nu ook de historie en de biografie bijna geheel afneemt, dan blijft er niets over.

Maar waarom gesproken over de zwaksten onzer broederen ?

De sterkeren, ik verzeker 't u, bereiken mèt historie en biografie dezelfde kunstontwikkeling als gij, en zelfs 'n betere, 'n meer gezonde, doordat het spreken over mooi en lelik niet zo opzettelik gaat. 't Wordt geen gewilde jacht, maar 'n natuurlike vanzelfheid.

Gij wilt de aesthetiese ontwikkeling er met vinger en duim instampen. Zo kan men worst vullen, maar geen zielen tot groei brengen.

Het is er mee als met de vroomheid en de wijsheid. Die gaan er niet in vive-la-force. Al zoudt ge jaren aan 'n stuk leven naast 'n heilige of 'n wijze en al hun woorden

Sluiten