Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bespreking van enkele schoonheden in het begin-werk volgen en de verklaring van het feit, dat één werk uit die groep, hoewel niet in meerdere mate dan de andere van schoonheid misdeeld, toch als aanmerkelijk minder gelukt moet beschouwd worden. — Over het algemeen dan is het meest individueel-echte en schoone daar bij onze schrijfster te vinden, waar de groote lijnen van haar arbeid — men zie de Inleiding tot deze studiën — stippellijnen zijn ; waar zij de figuren zelf hun wezen, leven en essentieele voorgeschiedenis laat kenbaar maken door handeling, dialoog, gebaren, niet waar zïj verhaalt en een langdurig gebeuren in een kort bestek comprimeert. Zoo is, in den bundel Machten, Angst beter dan De Fabriek, beter ook dan Moeder, beide verhalen, waarin een langdurig gebeuren min of meer is saamgevat, al treft in de laatstgenoemde novelle de beelding van den gebrekkigen zoon vaak door een zeer bijzondere psychologische fijnheid en indringingskracht. Angst is inderdaad — laat mij t groote woord maar zeggen-uitmuntend. Het geheele novelletje is niets anders of meer dan de uitbeelding van den gemoedstoestand van een medischen specialist, die, geroepen een vriend te behandelen, bij zijne meening, afwijkend van die der andere geneesheeren, volhardt, uit diepe, innige overtuiging, dat hij het geval begrijpt. Er is geen intrige en geen voorgeschiedenis, de tijdsduur van het gebeuren strekt zich over niet meer dan eenige dagen uit.

Maar de analyse van des dokters denk-voelen, zijn zekerheid doorhuiverd van twijfel, als de koorts stijgt en stijgt en iedereen gelooft, dat de patiënt verloren is ; zijn rampzaligheid als hij 't zich indenkt, dat dit zijn schuld dan zal zijn ; al zijn gebaren en woorden en ook die van de anderen : den huisdokter, die in boosaardige triomf komt speuren naar teekenen van twijfelangst en zwakheid bij den specialist ; de schuchtere ongerustheid zijner liefhebbende vrouw ; en dan ten slotte de ontslaking, zijn opperste vreugd, als hij toch juist blijkt te hebben gezien — het is alles prachtig, er is waarlijk zooveel in dit stuk bereikt, als er viel te bereiken. Anders dan ook dan in H e t Allerhoogste, anders dan in De Fabriek is de schrijfster hier reeds volmaakt zich-zelf, de menschenschepper, die de sterke scheppings-

Sluiten