Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

streven naar bewustwording, in de tweede plaats als een streven naar meer algemeene en direkte samenwerking en ten derde als een streven om te komen tot een homogene federatieve organisatie die den oorlog in zijn oorzaken begrijpend, hem en die oorzaken direkt en indirekt bestrijden wil.

Bewustwording, samenwerking en een uit deze beiden voortvloeiende federatieve organisatie, ziedaar de hulpmiddelen, die ik mij voorstel.

Bewust geworden van de levens-vernietigende, ja van de zelfmoord-tendenzen van het imperialisme, bewust geworden van de onmacht hunner pogingen om door wapengeweld de oplossing hunner conflikten te verkrijgen, zijn de oorlogvoerenden blijkbaar nog niet.

Maar evenmin zijn zij die vrede wenschen (op enkele uitzonderingen na) zich klaar bewust op welke wijze hun taak van oorlogsbéstrijding moet worden opgevat. De neutralen aarzelen in hun pogingen tot bemiddeling en dit niet alleen. In plaats van al hun krachten in te spannen om te komen tot onderlinge samenwerking in hun vredes-arbeid en in de verdediging hunner rechten, is zelfs in hun vredes-bemoeiïngen onderlinge concurrentie niet buiten gesloten en is wat betreft het opkomen voor hun recht, hun levensvoorwaarden, tot heden nog geen verbond tot stand gekomen.

Noch bij de ge-allieerdep, die beweren te vechten voor de vrijheid der kleine naties, wier rechten zij met voeten treden, noch bij de centralen, die beweren dat hun de oorlog werd opgedrongen, die zij zelf begonnen, is van de bewustwording, laat staan de erkenning der eigenlijke oorlogs-oorzaken, sprake.

Door beide partijen worden zij die blijken geven van geestelijke doorgronding der feiten en van waarheidsliefde door den censor tot zwijgen gebracht, of zoo zij niet zwijgen willen in den kerker geworpen of onthoofd. Het schrikbewind van het militarisme ontziet niets of niemand, het werkt in alle landen met hetzelfde geweld.

Nog worden daden van heldenmoed verricht in woord en schrift, in handelingen van verzet door enkele individuen, door kleine groepen van revolutionnairen en pacifisten in alle landen, maar de vraag blijft hoe lang deze sporadische, deze heterogene

Sluiten