Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heden hebt te werken. En dat is waarschijnlijk nog het ergste niet.

De twee groote bezwaren zijn nog van gansch anderen aard. Dat zijn in de eerste plaats het tekort aan geschikte schoolgebouwen en in de tweede plaats het tekort aan geschikte onderwijzers.

De scholen, die er waren, zijn voor het overgroote deel nauwlijks bruikbaar te noemen. Ze waren dat zelfs al niet onder het oude regiem, laat staan onder het nieuwe stelsel der arbeidsschool. Maar zelfs al waren ze alle bruikbaar geweest, dan zouden ze slechts voor een klein deel der kinderbevolking hebben toegereikt. Er moest dus naar andere gebouwen worden omgezien. Heel veel openbare gebouwen, kerken dan uitgezonderd, hebben de Russische steden en dorpen niet, die geschikt zijn, of kunnen worden gemaakt voor scholen. Daarbij komt, dat Rusland voortdurend in oorlog heeft verkeerd. Dat vele openbare gebouwen moesten worden gebruikt voor het leger, als kazernes, enz. 't eenige, waartoe men, waar mogelijk, zijn toevlucht kon nemen, waren de veelal luxe gebouwen der oude kapitalisten in de steden, de landhuizen en de villa's daar buiten, die hoewel natuurlijk vaak eveneens ongeschikt als schoolgebouw, toch tot op zekere hoogte bruikbaar waren en bleken. Ziet ge dan ook in een of andere mooie streek een landhuis, tien tegen een, dat ge er zeker van kunt zijn, het voor het kind in gebruik te vinden. Helaas echter hebben ook vele van deze gebouwen in het begin van de revolutie geleden. Het waren veelal de boeren, die deels in gevechten met de landeigenaars, deels ook uit woede, en vernielzucht, onbewust van de noodzakelijkheid dezer patriciërswoningen voor het onderwijs hunner eigen kinderen, ze voor een deel onbruikbaar maakten of slechts met veel moeite te herstellen.

We noemden in de tweede plaats het gebrek aan geschikte onderwijzers. We hadden dit praedicaat nog wel even kunnen weglaten. Want de overname van de school van het czarisme door het communistisch regiem beteekende tevens zonder verder meer een buitengewoon gebrek aan leerkrachten, omdat tot dien tijd slechts een zoo gering aantal kinderen de school bezochten en het de eerste taak der communisten was te trachten de meest ontzettende onwetendheid, het analfabetisme, uit te roeien. Automatisch beteekende dus de overgang der school in handen van het proletariaat een groot gebrek aan

Sluiten