is toegevoegd aan uw favorieten.

Zoek-licht : Nederlandsche encyclopædie voor allen

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ARMAGNAC—ARMENIË

hoofd der Orleanspartij, veroverde Parijs (1413) en werd in 1418 vermoord. Ook zijn zoon streed mede en hun soldaten, Armagnacs genaamd, verspreidden schrik in geheel Frankrijk. Zij werden daarom als hulptroepen naar keizer Frederik III gezonden, om de Zwitsers te betrijden. Na dien oorlog zwierven zij nog langen tijd in Duitschland rond.

Armansperg, Joseph Ludwig graaf van (1787—1853), staatsman, eenige malen minister in Beieren, was van 1812— 1837 president van het regentschap en staatskanselier in Griekenland.

Armatolen waren de bewoners der N. streken in Griekenland die na de verovering van Griekenland door de Turken (1460) in het gebergte vluchtten en den Turken veel last veroorzaakten. Zij behoorden tot de beste troepen, welke in den Griekschen vrijheidsoorlog tegen de Turken streden.

Armatuur van een magneet, zie anker; van een el. condensator (z.a) de beide geleidende deelen van den condensator; van dynamo's en motoren (z.a.) het bewegende deel (ook rotor geheeten) van deze machines.

Armband, sieraad, dat reeds in voor¬

historische tijden door mannen en vrouwen eedracen werd. De Oostersche

volken hadden armringen meestal van edel metaal, de Germanen van brons. Sinds de 12de eeuw werden armbanden hoofdzakelijk door vrouwen gedragen, vaak met edelgesteenten versierd; de tegenwoordige armband-horloges worden weer door vrouwen zoowel als door mannen gedragen.

Armborst, kruisboog, oorspronkelijk door Archimedes samengesteld, werd aanvankelijk door de Romeinen, later door de Germanen overgenomen en bleef tot de 17de eeuw in gebruik.

Armenbijbel. Zie Biblia pauperum.

Armengelden zijn de bedragen, die door schenkingen, erfstellingen, legaten aan de algemeene armen eener gemeente worden vermaakt. Deze gelden worden door Burgemeesters eu Wethouders__ver-

deeld onder de instellingen, die zich met armenzorg in de gemeente bezig houden.

Armenhuis. Onder armenhuis of werkhuis verstaat men instellingen, waarin óf ouden van dagen en invaliden verpleging vinden en waarin de verrichte arbeid dient om lichte bezigheid te verschaffen, óf valide armen, landloopers dronkaards enz. opgenomen worden en te werk gesteld worden tot verbetering of straf; in dit laatste geval zijn het dus lichte gevangenissen.

Armenië, een gebied in Voor-Azie, vóór den wereldkrijg verdeeld over eenige Turksche vilayets o. a. Erzeroem, Russische gouvernem. o. a. Eriwan en Tiflis en de Perzische prov. Azerbeidzjan, 't Grenst ten W. aan Kl.-Azie, ten O. aan de laagvl. van Aras en Koer, ten N. a/d Kaukasus en ten Z. aan de

geb. langs den linkeroever van ae moerau. 't Is een aaneengesloten hoogland, hooger dan de omliggende landen, 't Binnenland bestaat uit met weide bedekte 800 — 2000 M. hooge plateaux, waarop zich geisoleerde vulkanen) Hoogste de Ararat 5156 M.) en lange bergketens verheffen. In bouw komt dit bergland overeen met den Kaukasus; een kern van kristallijne gesteenten is bedekt met jonge sedimenten, dikwijls doorbroken door vulkanische_ formaties, 't Is rijk aan mineralen: zilver, lood, ijzer, koper, aluin en steenzout. De Eufraat, Tigris en Aras hebben er hun bronnen; de bergmeren Wan M. (1590M.) en Oermia M. (1250 M.) zijn zonder afvoer. Onder invloed der koude N.O. winden is 't klimaat in de hoogere deelen vrij bar. In de dalen echter zijn wijnen boomgaarden en wordt katoen, tabak, mais, rijst, hennep en vlas verbouwd. De Armeniërs zijn Christenen en staan bekend als intelligent; in hun stamland herders of landbouwers; in den vreemde gewoonlijk slimme, gewetenlooze kooplieden (Konstantinopel). Te midden der Armeniërs (1 mill.), wonen Turken, Koerden e. a. 't Land was in de Oudheid achtereenv. onderworpen aan Assyrië,