is toegevoegd aan uw favorieten.

Paulus als geestelijk hervormer

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dictator is b.v. een waarschuwing wat de revolutionnair begroet als een eerste morgenrood. Het merkwaardigste is echter, dat de geschiedenis tot vasten regel schijnt te hebben ons juist die „lessen" niet te geven, die wij practisch het dringendst noodig hebben! Er is dus met die nuttighei der geschiedenis iets niet in den haak, want de ervaring leert, dat van haar geldt wat Goethe ergens in den Faust rijmelt: „Was man nicht weiss, das eben brauchte man, Und was man weiss, kann man nicht brauchen".

Misschien komt dat daarvandaan, dat wat men in de boeken over geschiedenis opgeteekend vindt, tenslotte toch altijd maar een keuze is uit hetgeen in de wereld is gebeurd, en dan een keus, die getroffen is naar te veel gezichtspunten en, wellicht, ook onder te grooten invloed van het toeval? Dan zou men anders moeten kiezen, maar hoe?

Alles is toch niet geschiedenis ....

Niet alles wat gebeurt, ook niet alles wat m de krant komt! Z,elts niet alles wat in de boeken komt. Zou het soms alleen datgene zijn, dat passen wil in iets, dat wij als een samenhangend geheel kunnen zien? Maar dat geheel moet dan iets zijn, dat zin en beteekenis heeft.

Zoo hebben Tromp en Vondel, Rembrand en De Ruyter, DeWitt en Willem de Derde beteekenis en is hun leven „geschiedenis" .... voor ons. Want die Gouden Eeuw is ons verleden en ons eigen heden is er mede door gevormd. Zoo kan men zijn kringen ook nog wijder trekken en heeft b.v. de Grieksch-Romeinsche geschiedenis zin en beteekenis voor ieder, die onze Westersche beschaving in zich heeft. En, als eenmaal de wereld tot één geheel zal geworden zijn, zal de geschiedenis van alles wat die eenheid en gemeenschap heeft helpen vormen, over heel de aarde voor iedereen zin en beteekenis hebben. En

da Welnu, ook dan nog zal er „geschiedenis" zijn, n.1. een geschiedenis van de ontwikkeling van het vereenigd en ondeelbaar menschdom tot hooger beschaving, tot doeltreffender beheerschmg der techniek, volkomener bestrijding van al wat het leven bedreigt, enz., enz.

En dan? Immers, geschiedenis is gebeuren, dat zin heeft. Het is een gebeuren, dat wij uitkiezen en apart beschouwen, omdat het tot iets geleid heeft, dat aandacht verdient. Zoo kregen wij n.1. een aantal „geschiedenissen", die dan tenslotte moeten samenvloeien tot één „geschiedenis", waaraan zij hun beteekenis ontkenen, maar waaraan