Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vanwaar dit verschijnsel? Het antwoord moet kort en bondig luiden: „Omdat het individueel phaenomenaal bewustzijn, als zoodanig, niet slechts is gegeven maar tevens gewekt blijkt." En „gewekt zijn" houdt meer in dan „gegeven zijn." Want, ware het menschelijk bewustzijn zonder meer „gegeven", zoo zou er geen tendens mogelijk wezen om buiten zich zelf uit, achter zich zelf om te peilen. Maar juist omdat het bewustzijn Zelf met zijn inhoud, naar de allereerste kentheoretische ervaring, niet slechts individueel gegeven is maar opkomt uit een achterbewusten drang of werking of werkelijkheid18) daarom behoort de kentheorie zich allereerst en nadrukkelijk te bezinnen op deze „genesis" des bewustzijns14), aleer zij voorts tot de critische overweging aangaande de bewustzijnsstructuur met haar vormen en inhoud kan en mag voortgaan.

Op dit allereerste datum van het individueel bewuste kenvermogen zelf (dat het zich n.1. niet slechts gegeven maar tevens gewekt weet) moet dan ook alle nadruk vallen en het is zeker niet te veel gezegd, indien wij beweren, dat de kentheorie der laatste decennieën dit allereerste datum veelal heeft geëcarteerd en genegeerd. En toch, om dit

Sluiten