Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ROND KERSTMIS

Voor het Oosten gold van die dagen af de formule : 25 Dec.=Bethlehemsche Geboorte-(-Aanbidding der Wijzen; 6 Jan. = Doopsel van Christus + Cana-wonder.

Door deze laatste ontwikkeling was eene afdoende regeling in het Oosten duurzaam gemaakt, doch niet in het Westen.

Door de immer voortschrijdende historiseering der feesten kreeg het Romeinsche Kerstmis langzamerhand als inhoud de viering der Bethlehemsche Geboorte. Rome geraakte daardoor in een neteligen toestand, wijl het al een dergelijk hoogtij op 6 Jan. bezat. Wat deed men om zich daaruit te redden? Wel, men brak eenvoudig de slot-akte van het Oostersche Kerstfeest, de aanbidding der Wijzen, af en maakte daarvan het feestmotief van 6 Jan. Als bijkomstigheden liet men op dien vierdag ook nog de plechtige herinnering van het Jordaan- en Cana-wonder toe, doch feitelijk spelen deze beide Oostersche motieven slechts eene zeer ondergeschikte rol in het Westen.

Rome heeft de Oostersche ontwikkeling van het Doopfeest op 6 Jan. nooit meegemaakt. Wellicht speurde het orthodoxe Rome nog iets van het kettersche gift, waarmee dit feest in de alleroudste tijden door de Gnostieken besmet was. De feestmis op 6 Jan. bevat te Rome uitsluitend herinneringen aan de aanbidding der Wijzen. Dit heeft tengevolge gehad, dat dit hoogtij langzamerhand in de volksmeening gedaald is tot een gewoon heiligenfeest, dat der «Drie Koningen ». Aldus zijn wij gekomen tot de thans geldende regeling en inhoud der feesten van Kerstmis en Epiphanie.

Even staan wij nog stil en visschen uit het voorafgaande betoog, handelend over den heidenschen Zonne-cultus en het Arianisme, eenige krachttermen op, als daar zijn: Zon, Zonne-incarnatie en Kyrios-titel. Daarna herinneren wij ons de reactie-pogingen der jonge Kerk tegen die twee noodlottige dwalingen ; en dan zien wij terstond in, waarom Christus in de Kerstmis-liturgie zoo vaak geroemd wordt als: Zon, Licht, vleeschgeworden God, Vorst, Heer, enz.

Sluiten