Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deelneming in de bezoekingen en, in 't algemeen, voor het echt Christelijk medeleven, schrijft de Russische aartsbisschop: „Temidden van dat, wat God ons heeft opgelegd te dragen, terwijl we volkomen losgerukt en geïsoleerd zijn van de geheele beschaafde wereld, waarheen niet eens onze stem doordringt (ook uw brief kon ik pas twee jaar na afzending krijgen), was uw brief (van October-November 1918) voor ons een levenbrengende straal verkwikkend water op de dorstige lippen van de in de woestijn veriatenen. (Luc. 10 : 30.). De Heer vergelde u naar zijn onbedrieglijke belofte (Matth. 10:42) en beware u en de kerk van uw geloof voor dergelijke bezoekingen.

Op zulk een donkeren achtergrond, waar alles samenvloeit in een onveranderlijke ontzetting en waar het heele Russische leven tot een verschrikkelijk treurspel wordt, is het moeilijk, afzonderlijke gebeurtenissen en afzonderlijke episoden te onderscheiden. Alle onderscheid verdwijnt in den algeheelen wirwar, waarin het oog van den toeschouwer slechts overal voor zich den bloedigen nevel van moord en vernieling ziet, zoodat hij van ontzetting verstijft. Men kan slechts de volgende karakteristieke indeeling maken: 1°. de anarchistische verwoesting van de orthodoxe kerk. 2°. de inwendige ontbinding, en 3°. de definitieve systematische vernietiging.

Bij den aanvang van het Bolschewisme deelde de kerk het lot van den staat en was aan dezelfde verwoesting prijsgegeven. Een georganiseerde leiding is er niet, overal worden chaotische massa's naar voren geschoven, aan wie men van boven af verlokkend „revolutionnaire geweldpleging" als iets „heiligs" ingeeft (vgl. N. Bucharin, Programma van de Communisten-Bolschewisten, blz. 13). Deze daemonisch-verleidelijke oproep miste zijn uitwerking op de massa niet, en veroorzaakte een zeer sterke geestelijke verwoesting bij de meer fijne en weeke naturen van de jeugd. Heldhaftige communistische jongelingen woedden en bedreven schandaaltjes, bolschewistische dames veranderden te eenenmale in furiën van satanischen aard: ze zetten de geweren onmiddellijk op de borst van de slachtoffers en drukten af, terwijl ze hen in de oogen zagen. De eersten organiseerden avondjes in de kerken, grepen naar de beelden van de godsmoeder, die ze voor hun „dame" verklaarden, en voerden goddelooze dansen uit (velen vielen er dood bij neer, zooals in Kronstadt); de laatstgenoemden waren bereid, cynisch haar eer te offeren, maar verafgoodden den Jood Trotsky-Bronstein als een onaantastbare „heilige" persoonlijkheid. De Bolschewisten zaaiden wind, en de orthodoxen oogstten een wervelwind (Hos. 8:7) in de „ontketende dierlijke woede" (woorden van een kerklied).

Sluiten