is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

d. Somtijds, maar dan toch slechts zelden, wordt alleen of in hoofdzaak een beroep gedaan op den eisch van de vrijheid, altijd in den door ons reeds genoemden zin bedoeld. Maar de vrijheid wordt dan niet verlangd, omdat zij noodzakelijk zou zijn voor de ontplooiing der persoonlijkheid, en daarmede voor het totstandkomen van een socialistische maatschappij, in welk geval de eisch van de vrijheid dienstbaar wordt gemaakt aan de eischen van de gerechtigheid. Integendeel, de vrijheid wordt dan om zich zelve van waarde geacht; zij wordt tot hoogste rechtsgoed verheven. Het is de vrijheid, zooals zij zich langzamerhand in het liberale kamp, waaruit deze vrijheidsgedachte is overgewaaid, heeft vervormd, van middel, zooals zij oorspronkelijk was, tot doel. Onder het stelsel der meerderheidsregeering zou de vrijheid in de grootstmogelijke mate bestaan.

e. De zoo juist genoemde groep is maar klein. Een veel belangrijker deel der sociaal-democratie meent aan de socialisten op geheel andere gronden het recht te moeten ontzeggen, om de meerderheid tegen haar wil te dwingen, ongeacht de gevolgen, die uit den dwang zouden voortvloeien. Bij de leden dezer groep ontbreekt de overtuiging, dat de socialistische eischen de eischen van een objectieve gerechtigheid zouden zijn.

De leden dezer groep meenen, dat niet, hetzij uitsluitend, hetzij bovenal, de socialistische eischen rechtswaarde bezitten, of wel, zij meenen, dat men althans van het bezit van zulk een meerdere waarde niet mag uitgaan. Socialistische rechtseischen mogen alleen dienen, om met de rechtseischen van de andere groepen van de bevolking tezamen het recht, dat inderdaad in de maatschappij behoort te gelden, te vinden. Hier zijn wij onder de sociaal-democratische relativisten.

ƒ. Tenslotte wijzen wij nog — hier verlaten wij dus weer het terrein van den strijd om de vrijheid — op het bestaan van de meening, dat de ellende, die een dictatuur zou veroorzaken, haar vestiging en handhaving voor een socialist onaannemelijk behoort te maken. Een dictatuur zou onvermijdelijk zulke gruwelen met zich mede brengen, dat de winst, welke eventueel door het eerder verwezenlijkt zijn van de socia-