is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voorbeeld op het gebied van de wetenschap. Want wanneer de socialist verlangt, dat sommigen zich in de wetenschap zullen speciahseeren, dan erkent hij daarmede niet, dat de gevonden kennis altijd in alle opzichten eigendom zal moeten bhjven van een kleine groep. Integendeel, deze kennis zal zich, nadat zij veroverd is, daarna voor een zeker deel over het geheele lichaam van de maatschappij moeten verspreiden. En wij meenen — want wij sluiten ons, zooals wel duidelijk is, bij de socialisten, die hier aan het woord zijn, aan —, dat dit in vele opzichten mogehjk zal zijn. Een diepgaand inzicht en detailkennis zullen uiteraard door slechts weinigen kunnen worden bereikt. Maar het algemeen inzicht, dat door de wetenschap is verkregen, zal, uiteraard gepopulariseerd, aan allen, die daarvoor openstaan — naar wij meenen, een groote massa —, ten deel kunnen vallen. De maatschappij strekt dan wel slechts enkele voelarmen uit om te leeren kennen, maar het gevondene moet en kan daarna aan het geheel worden gebracht.

En in dit verband moeten wij er tevens op wijzen, dat de gelijkheidseisch, die de volmaakte gelijkheid als doel stelt, ook in zooverre een niet geheel onvervulbaar verlangen inhoudt, dat de ontplooiing en de ontwikkeling eenzelfde hoogte blijken te kunnen bereiken, ook al worden voor het bereiken daarvan geheel verschillende wegen gevolgd. De individuahteit verlangt, dat op sterk verschülende wijzen een ruimere ontwikkeling en ontplooiing worden verkregen. En dan blijkt het voldoen aan dezen eisch der individuahteit tevens meermalen een voldoen aan dezen gelijkheidseisch in te houden, omdat dan tenslotte vaak blijkt, dat, hoewel een verschülende ontwikkelingsgang is gevolgd, de waarde van het bereikte resultaat bij de verschillende individuen dezelfde is 1).

*) Hier geven wij een beschrijving van de socialistische eischen, die herinnert aan het citaat van Radbruch, dat hierboven werd gegeven: „De zedelijke norm behoeft voor de rijkste vervullling, die voor haar mogelijk is, een zoo groot mogehjk aantal individuen." Maar terwijl Radbruch deze veelheid van haar vervullingsmogelijkheden ook van toepassing acht op de moreele eischen, wordt hier te dien aanzien de eenheid gehandhaafd; slechts in de vervulling van de zedelijke normen, en niet in deze zelf, mag zich een veelheid uiten.