is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vinden in den tegenwoordigen tijd onder jongeren in alle landen haar aanhangers. Men moge aan deze jongeren, van welke richting zij ook mogen zijn, veel verwijten, idealisme zal men hun niet kunnen ontzeggen. Dat ideahsme bestaat ook in Rusland en daar is het grootendeels een sociahstisch idealisme. Zeker bestaat onder de jongere Russische communisten ook een streven, om Rusland aan den top van de naties te plaatsen en ook leeft in hen, zooals bijna overal, de drang om deel te nemen aan het betooverende economische leven van de maatschappij, dat voor haar organisatie enorme krachten vraagt. Maar grootendeels leeft, meenen wij, onder hen het zuivere sociahstische ideaal. Dit ideaal doorstond, en doorstaat nog dagelijks, alle met het sociahsme strijdige daden, die door de revolutie werden en worden geëischt.

In het huidige Rusland heeft het sociahsme, ondanks de in zekere mate bestaande ontaarding, waarop Kautsky wees, en die Trotsky erkende, en ondanks alle bijna verpletterende moeilijkheden, welke het moest doorstaan, zich als ideaal gehandhaafd. De sociahstische doeleinden schijnen onder een stelsel van dictatuur wel tijdelijk, in sommige gevallen, uit het oog te kunnen worden verloren. Maar den diepsten grondslag van het streven van de sociahstische regeerders bhjven zij vormen.

En uit het bovenstaande kan de conclusie worden getrokken, dat men de gevreesde ontaarding ook in het Westen niet zal behoeven te vreezen. Althans is niet in te zien, waarom in de Westersche landen de ontaarding sterker zou zijn.

Aan zijn woorden, die wij hierboven citeerden, voegde Trotsky dadehjk toe, dat de verruwing bij de arbeidersmassa's samenhing met de voortdurende harde onderdrukking, waaraan zij vóór de revolutie hadden blootgestaan. Vóór de revolutie „bestond er nog geen ontwaakte, vrije, zelfstandige menschelijke persoonhjkheid, maar er was een compacte massa, die voortleefde, te gronde ging, stierf, zooals een compacte massa sprinkhanen leeft en te gronde gaat" 1).

i) Trotsky, t. a. p., blz. 14. („Sie haben, wie gesagt, ihre historische Erklarung, die auf der alten, rein bauerlichen Lebensform beruht, als