is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van de producenten en de belangen van de consumenten zou daardoor den grondslag bieden voor de vemezenlijking van het recht, dat het best bereikbare is. Wat niet wil zeggen, het best denkbare. Deze theorie van het machtsevenwicht, die inderdaad voor de organisatie van de lagere organen in de maatschappij van den bewusten socialistischen opbouw in haar aanvangsstadium in hoofdzaak den leidraad zal moeten geven, telt wellicht de meeste sociaal-democraten onder haar aanhangers. Maar de fout van deze sociaal-democraten is dan weer, dat zij geheel bij deze theorie bhjven stilstaan.

In elke uitwerking van de theorie van het machtsevenwicht wordt het bestaan van een tegenstrijdigheid tusschen de belangen van de producenten en de belangen van de consumenten voorop gesteld. De producenten verlangen bovenal hooge loonen en korten arbeidstijd, dus hooge prijzen voor hun product; de consumenten daarentegen zien hun belang juist in lage prijzen. Dit geldt natuurlijk niet voor allen; verscheidenen zien ook duidelijk het algemeen belang, en velen zien dit algemeen belang somtijds. Maar de meesten worden toch fa overwegende mate door hun eigenbelang beheerscht, althans in de maatschappij van den bewusten socialistischen opbouw in haar aanvangsstadium — en tot dezen maatschappijvorm zullen wij ons hier allereerst bepalen.

Bij het tegenover elkander plaatsen der beide belangengroepeeringen ontstaat het gevaar van een onjuist begrip van den „consument" en van den „producent"; verscheidene uitwerkingen van de theorie van het machtsevenwicht gaan hier van verkeerde veronderstellingen uit. De producent is zeker in al deze uitwerkingen de speciale producent, die in den specialen productietak, om welks organisatie het hier gaat, zijn werk vindt. Maar terwijl bij verscheidenen de consument terecht wordt begrepen als de speciale consument, die het geproduceerde in het bijzonder verbruikt, stellen anderen tegenover den specialen producent den verbruiker in het algemeen. Uit een organisatie van aüe verbruikers zouden degenen moeten voortkomen, die in een specialen bedrijfstak het streven van de speciale producenten, voorzoover dat met het consumen-