is toegevoegd aan uw favorieten.

Historische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zoo zuiver en krachtig als de intuïtieve afwijzing van het ultramontanisme, van den vaticaaninvloed, bij een zeer groot deel van het nederlandsche volk bestaat, zoo moeilijk is het deze politiek in haar wezen te teekenen. De leiding van het roomsche geloofsleven door een priesterdom, dat zich eigenlijk niet aan de vaticaanpolitiek kan onttrekken en veelal daarmede sympatiseert, maakt het voor den geloovige roomsch-katholiek bijna onmogelijk zich niet aan die politiek te onderwerpen en maakt het voor den niet-katholiek zeer moeilijk dit ultramontanisme af te wijzen, zonder tevens zijn roomschen medeburger buiten het nationale staatsleven te plaatsen. Toch ligt in de mogelijkheid van scheiding van het roomsche geloofsleven en den vaticaaninvloed de mogelijkheid voor de roomschen om in belangrijke mate deel te nemen aan een staatsleven, dat door de historie, den aanleg der staatsburgers en den drang der wereldgebeurtenissen, een aan het vaticaansche streven tegen* gestelde oriënteering moet behouden en ontwikkelen, om zich te kunnen ontplooien en aan zijn roeping te ku nnen voldoen. Het is ,,over de zeeën" en niet ,,over de bergen" dat roeping en toekomst van het nederlandsche volk liggen.

Hoe ingewikkeld het leven der volken ook moge zijn, toch wordt de houding tegenover alle gebeuren altijd beheerscht door een overheerschende gedachte, ontspringende aan een overheerschende levensbeschouwing. Niet ten onrechte zoeken politieke partijen steeds weder inspiratie in hun beginsel. Hoe ingewikkelder het leven, hoe moeilijker dit beginsel tusschen al het bijkomstige is te onderkennen, doch het is er altijd en blijft de richtinggevende kracht; eerst als het ophoudt te werken is verandering van richting mogelijk en dan ook onvermijdelijk. De continuïteit in de levensbeschouwing, die voor werkelijke continuïteit ook altijd tot haar religieuse grondslagen gaat, maakt het eerst mogelijk