is toegevoegd aan uw favorieten.

Historische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

roomsch-latijnsche beschaving, ten volle waardeeren en in dank gedenken wat wij er aan ontleenden en toch, als levensrichting van het eigen volk, met beslistheid op de noodzaak van aansluiting aan en opgaan in de cultuurvormen van het protestantisme in zijn duitsche, engelsche en noord-amerikaansche uiting wijzen. Veel van het nieuwe moge nog niet de bekoring van het voleindigde oude hebben verworven, doch dit mag niet tot afwijzing voeren. ,,Scènes de la vie future" zullén wel altijd geschreven zijn als vertegenwoordigers van oude beschavingen, waarvan het beginsel geen groei meer toeliet, voor nieuwe onbegrepen cultuurvormen kwamen te staan.

Het is duidelijk dat van het hierboven ingenomen standpunt noch een neutraliteitspolitiek, noch een zelfstandigheidspolitiek, noch een eenzijdige aansluitingspolitiek voor Nederland kan worden aanbevolen. Neutraliteit is geen staatkunde op zich zelve doch een bepaalde houding in een bepaald conflict. Zelfstandigheid in de buitenlandsche politiek is meer een schoon woord dan een staatkundige realiteit sedert zelfstandigheid nauwelijks meer te handhaven is in de reëele staatkundige beteekenis. Nederland's zelfstandigheid heeft altijd, met uitzondering van den tijd toen wij een groote mogendheid waren, meer het karakter van een evenwichtstoestand dan van een grondvesting gehad. Meerzijdige staatkundige verbinding met gelijkgezinden zou daarom het bewuste doel der buitenlandsche staatkunde moeten zijn, een doel dat in onbewusten toestand reeds tot ontwikkeling is gekomen.

Nederland's buitenlandsche staatkunde der laatste tijden heeft zich, wanneer het volkenbondswerk, dat eigenlijk nog geen concrete staatkunde mag worden genoemd, buiten beschouwing blijft, het meest geuit in de regeling der verhouding met België. Die verhouding — het bleek reeds uit het voorgaande — is niet te