is toegevoegd aan uw favorieten.

De grondslagen der maatschappijschool

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

oude. Slechts bekrompen conservatisme, dat geen rekening houdt met nieuwe toestanden en vermeerderde behoeften zal deze onderwijsontwikkeüng tegengaan en daardoor een cultureele evolutie benadeelen, die de gemeenschap ter volle ontplooiing noodig heeft.

Zijn nu deze moderne behoeften zoo verschillend van die. waaraan de klassieke en de natuurphilosophische school tegemoet komen, dat naast gymnasium en hoogere burgerschool B een „maatschappijschool" noodig is en kunnen de genoemde schooltypen niet in voldoende mate in deze behoeften voorzien? In het algemeen zullen bepaalde schooltypen gedurende langen tijd trachten aan opkomende maatschappelijke behoeften tegemoet te komen, door hun onderwijs hierbij aan te passen.

Hierdoor wordt echter de opleiding geleidelijk zwaarder, de vele vakken leiden tot oppervlakkigheid en de eenheid van onderwijsstof wordt in gevaar gebracht. De klachten hierover zullen niet ophouden, voordat de inrichting van een nieuw schooltype de verbroken verhoudingen herstelt. Dit kan echter slechts in voldoende mate het geval zijn, als het nieuwe schooltype op hetzelfde wettelijk niveau wordt geplaatst, als het oude en bovendien een bepaald cultuurgebied aan een schooltype wordt overgelaten. Het is bekend, dat in Nederland noch het een noch het ander het geval is. Hierin ligt één der oorzaken van de vele klachten over oppervlakkigheid en overlading.

Om te beoordeelen, of nieuwe onderwijsvormen noodig zijn, is het blijkens het bovenstaande noodzakelijk, na te gaan, of er nieuwe behoeften zijn opgekomen en waarin deze eventueel bestaan. Men zal daarvoor de ontwikkeling der moderne maatschappij moeten kennen en de krachten, die deze ontwikkeling beheerschen. Deze krachten nu waren dezelfde in binnen- en buitenland; de ontwikkeling werd in de laatste decennia voor een belangrijk deel door economische factoren beheerschL

In de meeste onderwijskundige beschouwingen wordt op den algemeenen sociaal-economischen factor al even weinig aandacht gevestigd als op de bijzondere: het bevolkingsaccres, de vermeerdering der individueele behoeften, de wijziging in productie en distributie, die hieruit voortvloeit, de verschillende richting, die daardoor de arbeidsactiviteit kiest, de migratiebeweging, die er het gevolg van is en ten slotte de hiermede verband 'houdende groei der groote steden en van het grootestadsleven, dat ook het platteland en de plattelandssteden in zfin ontwikkeling meevoert. Eindelijk het samengroeien der internationale belangen met de nationale.