is toegevoegd aan uw favorieten.

Encycliek van onzen Heiligen Vader Pius XI, door de goddelijke voorzienigheid Paus,

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

treft de verantwoordelijkheid voor het feit, dat in plaats van den regenboog des vredes aan den horizont van Duitschland de onweerswolk van vernietigenden gosdienststrijd zichtbaar is.

Wij zijn, Eerbiedwaardige Broeders, niet moede geworden, den verantwoordelijken leiders van Uw land de gevolgen uiteen te zetten, welke uit het gedoogen of zelfs uit het begunstigen van dergelijke stroomingen noodzakelijk moesten voortvloeien. Wij hebben alles gedaan om de heiligheid van het plechtig gegeven woord, de onschendbaarheid van de vrijwillig aangegane verplichtingen te verdedigen tegen de theorieën en praktijken, die — indien officiéél goedgekeurd — alle vertrouwen en elk ook in de toekomst gegeven woord innerlijk van zijn waarde zouden moeten berooven.

Als eenmaal de tijd gekomen zal zijn, deze Onze bemoeiingen voor de oogen der wereld bloot te leggen, zullen alle goedgezinden weten, waar zij de behoeders van den vrede en waar zij de verstoorders van den vrede hebben te zoeken. Eenieder, wiens geest nog een rest van waarheidsgevoel en wiens hart nog een schaduw van rechtvaardigheidsgevoel behouden heeft, zal dan moeten toegeven, dat in deze moeilijke jaren van den Concordaatstijd, zoo rijk aan gebeurtenissen, elk van Onze woorden era elke van Onze handelingen stonden onder de wet van trouw aan de gesloten overeenkomst.

Hij zal echter ook met verbazing en met diepe afkeuring moeten vasistellen, hoe van de andere zijde het andere uitleggen van het verdrag, het ontduiken van het verdrag, het uithollen van het verdrag, tenslotte de min of meer openlijke verdragsschending tot de ongeschreven wet van het handelen werden gemaakt.

De door Ons trots alles betoonde gematigdheid was niet ingegeven door overwegingen van stoffelijk voordeel noch onbetamelijke zwakheid, doch alleen door den wil, met 't onkruid mogelijk niet 'n waardevol gewas uit te roeien ; door de bedoeling, niet eerder openlijk te veroordeelen voordat de geesten voor de onontkoombaarheid van dit oordeel rijp zouden zijn geworden ; door 't vaste besluit, de verdragstrouw van anderen niet eerder definitief te ontkennen, voordat de ijzeren taal van de werkelijkheid het hulsel zou hebben