is toegevoegd aan uw favorieten.

De moderne staatsgedachte in het licht der jongste encyclieken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nood, ongeluk, ziekte en dood, ja, ook van zonde en schuld.

Geen periode in de oude menschheids geschiedenis, of men treft er de gestalte van een verlosser aan, hetzij de mythische figuur van een dier, van een mensch of van een god met een menschelijk schijn-lichaam, hetzij in een historischen persoon vertegenwoordigd als Pythagoras, Boedha, Augustus of Mahomed. Nog steeds vormt het een voorwerp van kultuurhistorisch en theologisch onderzoek, dat de roep om verlossing onder de heidensche volkeren juist ten tijde van de geboorte van Hem, die voor den Christen de éénige ware Verlosser is, sterker en sterker weerklonk. Zoo weerspiegelt Vergilius vierde Ecloga het verlangen van de verscheurde antieke wereld naar een verlosser. Wat de diepste en eigenlijke verklaring ook moge zijn van dit gedicht, waarin aan den vriend van Antonius, M. Asinius PoIIio, de woorden worden toegezongen: „Onder Uw consulaat zal de heiland van de wereld geboren worden, die de zoo hartstochtelijk verwachte gouden eeuw zal brengen —, de dichter vertolkt hier geen nieuw verlangen. De geheele oudheid droomde van een gulden tijdperk zonder ongeluk, van een verlosser-koning, die, zooals de Egyptenaren verwachtten, „verkoeling op het brandende” zou brengen. Wat Theodor Haecker van Vergilius heeft gezegd: „Von der Ewigkeit verwundet”, is toepasselijk op zoovele geesten uit de antieke wereld.

De Messias-verwachting, vóór Christus als goddelijke belofte gebonden aan de bedding van Israël’s nationale bestaan, werd, met het Christendom, als verwezenlijkte belofte het deel van alle volkeren. De Middeleeuwen vormen de periode, waarin het geheele leven, het particuliere zoowel als het openbare, rond de Christus-idee was opgebouwd. Dan vallen, in het herfsttij der Middeleeuwen, tengevolge van innerlijke ontaarding en door de rukvlagen van valsche wijsgeerige en godgeleerde richtingen, — in het bijzonder van het Nominalisme —, vele Christelijke beginselen af. Toen zette het seculariseeringsproces, dat het voorwerp van onderzoek in het voorafgaande hoofdstuk vormde, in. Een nieuwe geest breidde