Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vormen welke verschillen van die der hedendaagse spreektaal, zijn versteende spreekvormen uit een vroegere periode. Schrijftaal is daarom in zekere mate een anachronisme, daar ze een mengsel is van de hedendaagse spreektaal met de gesproken talen van vroegere perioden." (26)

Het aantal uitspraken in deze geest zou ongetwijfeld nog te vermeerderen zijn, maar, mij dunkt, het aantal is voldoende om de vraag te wettigen: is het geen tijd voor die lagere onderwijzers die teren op de taalkennis hun door een of twee spraakkunstboeken gegeven, en toch een oordeel hebben over vragen die de verhouding van spreek- en schrijftaal raken, de zaak eens grondig te bestuderen. Het loont de moeite, want, ik herhaal het, het vraagstuk beheerst ons hele taal■ en leesonderwijs. Het is niet enkel de kwestie van de naamvals-n en van de dubbele e en o, ofschoon niet gering te achten; — het gaat niet alleen om de vraag, hoe we de leerlingen van de lagere school het best en het vlrgst zonder fouten leren schrijven, — hoewel in de bestaande omstandigheden van hoog belang; — het gaat om meer en hoger. Het gaat om de vraag of wij, onderwijzers van de volkschool, voort zullen gaan de ons toevertrouwde kinderen te „verboeketalen", d. w. z. de taal die ze op school meebrengen, te bederven in plaats van die tot hogere ontwikkeling te brengen; — of we voort zullen gaan op de weg die bij de meerderheid van de leerlingen leidt tot onmacht bij de mondelinge en schriftelike gedachteuiting, dan wel of we de aanwezige aanleg langs natuurlike weg zullen ontwikkelen. Wie dit laatste wil, make zich los van alle vooroordelen en trachte onderwijs te geven dat uitgaat van of altans rekening houdt met de gesproken taal van de leerlingen. Hij denke zich goed in in wat J. Grimm, de grondlegger van de nieuwere taalwetenschap, verkondigde: „Es ist eine Thorheit, die eigene Landessprache unter die Gegenstande des Schulunterrichts ziihlen zu wollen; denn alles was man damit erreicht, ist, dass ia den Kindern die J'reie Entrvicklung des Sprachverm'ógens gestort wird, das sich auf unbewusste, ungelehrte Weise von selbst bildet-" Wij geven geen eigenlik gezegd taalonderwijs, maar verschaffen onze

Sluiten