Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meen te hebben aangetoond dat de opgesomde lasten, waaronder de opgezetenen gebukt gaan, zeer sterk overdreven zijn voorgesteld en door niets is aangetoond dat het particulier landbezit de verbetering van den economischen toestand belet of dat de opgezetenen bij een eventueelen overgang der landerijen iets zouden winnen.

Niet alleen dat het bewijs ontbreekt, dat liet belang der opgezetenen verandering van den huidigen toestand vordert, maar de heer Fock blijkt zelf van oordeel te zijn, dat zulks niet het geval is. Waarom anders de beschouwing geleverd over aankoop of onteigening en waarom eerst de bezwaren tegen aankoop aangevoerd, om daarna, als een gevolg van die bezwaren, tot de conclusie te komen, dat onteigening het ët'nige middel zou zijn, om tot het beoogde doel te geraken.

Maakt het geheele betoog niet den indruk, dat de heer Fock gaarne de billijkheid tegenover de eigenaren der particuliere landerijen in toepassing wilde zien gebracht, maar dat het beoogde doel niet kan worden bereikt met inachtneming dier billijkheid en dat deze daarom maar moet worden op zijde gezet!

Ook de heer van Kol, met wien ik de eer had, hier in Indië deze aangelegenheid te bespreken, was van oordeel, dat het particulier landbezit niet meer paste in het systeem van dezen tijd, maar het sprekend voorbeeld, daarbij aangehaald, hoe de overgang behoorde te geschieden, wijkt geheel af van het middel, door den heer Fock daartoe aangewezen.

Ik erken ten volle, dat de regeering tot nu bij onteigening ten algemeenen nutte steeds op de meest milde wijze de waarde van het onteigende vergoedde, maar de richting, die sinds eenigen tijd gevolgd wordt tegenover de eigenaren der particuliere landerijen, maakt mij huiverig voor de toekomst.

Sprak ik hierboven met een enkel woord van uitleggingen, aan het reglement gegeven ten nadeele der landheeren, zonder dat de belangen der opgezetenen daarmede kunnen worden gebaat, er zijn nog andere teekenen, die het vermoeden wettigen, dat men er over denkt den landheeren hunne wettige inkomsten te gaan betwisten.

Wat te denken b.v. van eene vraag, by rondschrijven tot alle beheerders van particuliere landerijen in de residentie gericht, welke de bestemming is der gelden, voor afkoop van heerendienst ontvangen?

Sluiten