Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Men zal zeggen, dat dit allemaal maar beweringen in het algemeen zijn, welke niets bewijzen, daarom zal ik daar later eens een afzonderlijk artikel aan wijden door een enkel district midden in de residentie Batavia onder handen te nemen om aan te toonen wat voor ongerechtigheden daar alzoo voorvallen onder het bestuur van een inlandsch hoofd, dat zijn plicht niet doet. Deze zaak is in volle studie, haar openbaarmaking zal menigeen versteld doen staan over hetgeen er zooal gebeuren kan onder de oogen van een europeesch, tot het keurkorps behoorend ambtenaar, die eveneens niet in staat blijkt zijn plicht te doen.

Vergeleken met die ongerechtigheden verzinken de mogelijke geringe nadeelen, welke meer eigenaardig uit den particulieren landeigendom voortvloeien, zoodanig in het niet, dat ze eenvoudig niet in een adem genoemd kunnen worden en erlangt men de volle overtuiging, dat wanneer men in het belang van de inlandsche bevolking toestanden in het leven wil roepen, welke passen in het kader van den tegenwoordigen tijd, men in de eerste plaats zal moeten tornen aan het bestuur van den inlander door zijn eigen hoofden; — dit wreede stelsel heeft zijn tijd overleefd; — terwijl de afschaffing van den particulieren landeigendom, die niet noodig en zelfs niet wenscheliïjk is, indien men haar met alle geweld en tegen beter weten in noodig mocht willen vinden, eerst in de allerlaatste plaats aan de orde zou moeten komen.

Is deze beschouwing juist, en naar ik vertrouw zal die juistheid ter goeder tijd wel blijken, dan is het duidelijk, dat een andere oorzaak dan zucht tot bevordering van het algemeen belang de drijfveer moet zijn van de hardnekkige animositeit, welke ten opzichte van den particulieren landeigendom op Java bestaat.

Op die andere oorzaak heb ik zooeven reeds met een enkel woord gedoeld, maar ik maak mij sterk, die zoodanig te kunnen blootleggen, dat geen onbevooroordeeld mensch daaromtrent langer in dwaling zal verkeeren.

De zaak levert evenwel naar alle zijden zulk een ruim veld van beschouwingen, dat ik, rekening houdende met mijn drukken werkkring, haar niet ineens zoo uitvoerig kan behandelen als wel gewenscht zou zijn.

Met andere woorden, de omstandigheden dringen mü ditmaal tot bekorting, zoodat ik mij moet beperken tot het vermelden

Sluiten