Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zwaartepunt. Is de wil van den stok vrij? De stok wem met alle krachten, waarover hij te beschikken heeft, met zijn volle gewicht, aangrijpende in het aangrijpingspunt van de resultante van de krachten, waarmee de moleculen door de aarde worden aangetrokken. De wil van den stok is dus slechts betrekkelijk vrij. Kon het zwaartepunt in den stok spreken, het zou zeggen: „zeker ben ik in mijn willen vrij Ik doe, wat ik wil. Word ik in mijn doen belemmerd, welnu ik kant mij met al de krachten, waarover ik te beschikken heb er tegen, ik laat mijn wil in vo en, vrijen omvang gelden. Er werkt in dezen op den stok slechts één invloed, de aantrekkingskracht der aarde.

Menschelijke wilsvrijheid

en verantwoordelijkheidsgevoel.

Het Ik als aangrijpingspunt van krachten in ons, welke op die daarbuiten werken en van deze de terugwerking ondervinden, gevoelt zich als „Ik" volkomen vrij en is het ook, waardoor men in deze beteekenis van wilsvrijheid kan

spreken•

De wordingsgeschiedenis van het Ik nagaande, springt het gemakkelijk in het oog, dat het volstrekt afhankelijk Was en zijn zal aan die almachtige eeuwige wet van oorzaken en gevolgen, waaraan zelfs het dood ter narde vallend

muschje gehoorzaamt.

Al wordt de eeuwige wet van oorzaken en gevolgen ons opgedrongen door de werkelijkheid - de werkelijkheid, die ons alleen gegevens verschaft - toch moet met uit het oog worden verloren, dat de mensch zelf de schepper is

van zjjn wet.

Het willen openbaart zich als gedachte, als uitgedru te gedachte en als daad.

Sluiten