Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

afzette. Boven dat granieten massief vindt men daarentegen weer lagen, die alleen door water afgezet kunnen zijn en ook voor het overige heeft het water het grootste aandeel aan de vorming van de bergen zooals die er nu uitzien. Naast de krachten des vuurs' die ons tot dusver bezighielden, treedt nu de kringloop van het water op, welks zoo ongemeen veelzijdige werkingen wij rondom ons waarnemen.

Wij hebben reeds gezien dat het verdichten van het water in de atmosfeer in alle opzichten te vergelijken is met de vorming van het eerste gloeiendvloeibare omhulsel van het hemellichaam; alleen ontwikkelt zien van hieraf opwaarts een omgekeerde rang-orde van aggregatie-toestanden dan tot dusver: boven het gloeiend-vloeibare omhulsel breidt zich een uitgesti ekte atmosfeer uit, gelijk ook de zon er een heeft; het gloeiend-vloeibare is dus van boven en van beneden omgeven door het gasvormige en door het eerste heen wordt de atmosfeer daarboven onophoudelijk gevoed, gelijk nu nog geschiedt door de openingen der vulkanen. Uit die dichte atmosfeer kan het wel ontelbare duizende jaren geregend hebben, zonder dat oo>t een druppeltje de heete oppervlakte bereikte, hindelijk echter konden in lage plekken verzamelingen kokend water blijven bestaan; de woedende tweestrijd tusschen water en vuur begon, die heden nog niet tot een einde gebracht is, al zijn we reeds zeker van het eindresultaat. Uit heete kolken en meeren ontstaan de zeeën en ten slotte is de heele planeet overdekt met een omhulsel van water. In de rij van toestanden op ons hemellichaam komt dus vanaf de vorming van zijn vaste korst een totale ommekeer: zijn kern is gasvormig gebleven, daaroverheen ligt een gloeiendvloeibare laag, daarboven weer de vaste korst, dan een vloeibare laag: de zee en ten slotte weer een gasvormige, de atmosfeer. Om deze eigenaardige rangschikking te kunnen begrijpen, moeten wij echter niet \ ergeten, dat in weerwil der afwisselende aggregatie-toestanden de dichtheid en de zwaarte der op elkaar volgende lagen van buiten af naar binnen steeds

Sluiten