Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedolven voor Britsche soldaten. Ook thans nog hebben wij grond genoeg om Engeland's krijgers in te begraven. Omdat Engeland's zaak onrechtvaardig is, zal zij vroeg of laat ten val komen. Voor de Bloemfontein-conferentie werd er geschreeuwd, dat het stemrecht de grief was; nu wij het stemrecht gegeven hebben, blijkt dat niet de grief te zijn geweest... Daarom is het thans de tijd, dat de Regeering, hoewel nog steeds blijvende werken voor den vrede, toezie, dat door het behoud ervan onze rechten niet worden verkort."

Daarmede had de la Rey zijn standpunt voldoende toegelicht en zijn stemmen voor het z.g. ultimatum was niets dan de consequentie van deze rede. Zij verdient hier opgehaald te worden, omdat de Engelschen om de eene of andere reden — vermoedelijk ook alweer om tweedracht, althans den schijn ervan, te verwekken onder de Boerenleiders en daardoor hen van hun vrienden te vervreemden — het hebben voorgesteld alsof de la Rey tot het uiterste tegen den oorlog is gekant geweest; m. a. w. liever maar voor Engeland's eischen ware gezwicht, zoolang er nog een schijntje onafhankelijkheid overbleef, dan 'slands eer hoog te houden. Uit zijn boven aangehaalde redevoering blijkt nu wel de waarheid.

De la Rey was trouwens een nauwgezet volksvertegenwoordiger in den besten zin des woords; hij woog zijn plicht als zoodanig zoo consciëntieus mogelijk af; ontbrak nooit op 't appèl en stak zijn meening niet onder stoelen en banken. Dit laatste verlokte hem wel eens meer te zeggen dan de omstandigheden eischten; niet dat hij te veel sprak, een praatgraag man was, maar zijn woorden waren soms te gepeperd; hij liet zich wel, ondanks zijn ijzeren kalmte en zelfbeheersching bij de moeilijkste en smartelijkste omstandigheden zijns levens, een enkele maal, ook later op het oorlogsveld medesleepen door zijn drift, waarover hij echter meestal terstond berouw had.

De la Rey is met de Wet een voorstander van de leer, dat een liefhebbend vader zijn kinderen de roede niet spaart; en hij heeft waarschijnlijk meer nog dan de Wet zijn burgers

Sluiten