Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dan hetgeen de koningen deden in Castilie, in Arragon, in Frankrijk, eerlang ook in Engeland. Voor de Nederlanden had de Bourgondische staatkunde het heilzame gevolg, dat allengs gelijkmatigheid in de meeste takken van staatsbestuur in de plaats trad van den ongeordenden toestand. Niet zonder heftig verzet bogen zich de gewesten voor den vorstenwil: de overmoedige steden kromden zich menigmaal alleen onder harde slagen. Maar de welvaart nam toe, en de tegenstand zou hoogstwaarschijnlijk van zelf zijn opgehouden, zoo niet de onbeteugelde eerzucht van Karei den Stouten den ouden strijd had doen herleven: het korte, maar wilde tijdperk van Maria en haren jongen gemaal voerde de Nederlanden weder eene groote schrede terug op den weg der staatkundige ontwikkeling. Gewesten als Holland en Vlaanderen konden bogen op hunne zege, maar het Nederlandsche volk was gestuit in zijn groei.

Wat den Bourgondiërs mislukt was, werd bereikt door hun grooten nazaat Karei den Vijfden. Gedurende de lange jaren van zijn bewind onveranderlijk bezield met het voornemen de schoone en rijke gewesten „van herwaarts over" te maken tot een erfgoed, zoo schitterend als geen vorst van Europa zijn kind zou kunnen nalaten, heeft hij onverpoosd gearbeid aan zijn plan al die landen te vereenigen tot een ondeelbaar geheel, niet alleen door een eenvormig stelsel van landsbestuur, maar door de evenmatige regeling van alle maatschappelijke belangen, en door de opheffing van alle plaatselijke en persoonlijke voorrechten, die de samensmelting der talrijke gewesten in den weg stonden. Zijne beroemde pragmatieke

Sluiten