Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

examen. ') In Holland en België werkten sinds 1865 vereenigingen voor vakonderwijs van vrouwen; de toelating der vrouwen tot het apothekersberoep was haar eerste practisch resultaat in Nederland 2) de oprichting eener handels- en nijverheidsschool in Brussel haar eerste daad in dat land. 3)

De vruchtbaarste bodem evenwel voor den zich baanbrekenden ommekeer was het door politieke stormen als door een ploegschaar steeds weer doorwoelde Frankrijk. Toen de Juli-revolutie uitbrak, kwam de gedachte aan bevrijding ook van de vrouwen uit lange knechtschap opnieuw duidelijker tot uiting en bracht de vrouwenwereld zelf in de diepste ontroering. De oude eisch der politieke ontvooding trad weer op den voorgrond en het Saint-Simonisme wierp nieuwe brandstof in de wereld, toen het de bevrijding der vrouw van mannelijke heerschzucht ook op het gebied van het geslachtsleven verkondigde. Een der meest belangwekkende documenten van dien tijd is het tijdschrift „La femme nouvelle" dat verscheen van 1832 tot 1834 te Parijs. De nieuwe vrouw die daarin geschetst wordt, wier bestaansmogelijkheid door wijziging van wetten en zeden geschapen zou worden, eischte ook haar recht op i arbeid als grondslag van ware vrijmaking. Toen daarop sinds 1836 Madame Poutret de Mauchamps aan het hoofd der fransche vrouwenbeweging kwam, begon deze systematisch op te treden. La Gazette des femmes werd haar orgaan, een trouwe afspiegeling van haar groei. Het openstellen der universiteiten, het toelaten der vrouwen tot hoogere beroepen, dat waren de eischen waarmee zij thans haar veldtocht opende en de stichting van een genootschap tot verheffing van den toestand der vrouwen — het eerste van dien aard — was het eerste practische resultaat. 4) Een ideëel resultaat echter van verstrekkende beteekenis was de groeiende belangstelling waarmee mannen der wetenschap zich tot de vrouwenkwestie wendden. Zoo hield Ernest Legouvé in 1847 in het Collége de France een reeks voordrachten over de zedengeschiédenis der vrouwen, 5) waarin hij door het schilderen van haar treurigen staat een zeer grooten indruk maakte. „Geen openbaar onder- | wijs, geen vak-onderricht voor de meisjes; het leven zonder huwelijk een

1) Bij haar promotie sprak professor Rose de hoop uit, dat van nu af de slavernij van het vrouwelijk geslacht een einde zou nemen! Zie zijn rede, gepubliceerd in den 5den jaargang van den Arbeiterfreund, Beriin 1867, blz. 441 en vlgg.

2) Zie Theodore Stanton, t. a. p., blz. 167.

3) Zie Countess of Aberdeen, The International Congrcss of Women of 1899. London 1900. Deel II. Women in Education, blz. 122 en vlgg.

4) Zie Theodore Stanton, t. a. p., blz. 240 en vlgg.

5) Zijn voordrachten verschenen een jaar later in druk onder den titel „Histoire morale des femmes" en zijn een der meest belangrijke documenten der vrouwenkwestie.

Sluiten