Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vervalt; en heeft zij niet nog andere, zeer schadelijke gevolgen in het leven geroepen? Men zij er slechts aan herinnerd, hoe het leven der mannen en wel in de meest gevorderde landen het meest, tusschen kantoor en club doorgebracht wordt, en de vrouwen beginnen het hun snel na te volgen. Men heeft, inplaats van de ontwikkeling met open oog te volgen en haar in toom te houden, haar laten doorslaan als een hollend paard. Het helpt niets om de oogen voor de waarheid te sluiten en te trachten de tegenstanders te ontwapenen door met hun heiligverklaring van het gezin in te stemmen. Een veel betere politiek is het, hun en ons den gang der dingen duidelijk te maken, en kalm te verklaren dat de vrouwenbeweging met haar strekking: de economische bevrijding der vrouw, ongetwijfeld den huidigen gezinsvorm

' ondermijnt en het onze taak is de nieuwe vormen voor het gemeenschapsleven tusschen man, vrouw en kind na te speuren en te helpen I opbouwen.

Voor het proletariaat waar van een gezinsleven in den zin der overgeleverde opvattingen sinds lang geen sprake meer is, baant zich een nieuwe vorm, indien ook zeer langzaam en zeer voorzichtig, allengs een weg. Een begin daarvan vindt men in de fröbelscholen, kinderbewaarplaa'tsen en de veelvuldig opgerichte crèches in de nabijheid der werkplaatsen van de moeders, die de vrouwen in staat stellen haar kinderen te voeden; in de stichting van arbeiderswoningen die centrale keukens, kinderbewaarplaatsen, tuinen, zalen voor gezellige bijeenkomsten en dergelijke meer bevatten; in de ziekte- en invaliditeitsverzekering, in de, hoewel ook vooreerst haast alleen nog pas in ontwerp aanwezige moederschapsverzekering, ') zoowel als ten slotte in de geheele arbeidswetgeving. Dergelijke maatregelen zullen ook voor burgerlijke arbeiders van beiderlei kunne, die zich overigens zoowel met betrekking tot belooning als tot uitbuiting hunner arbeidskracht meer en meer prole' tariseeren, allengs noodzakelijk worden. Daarbij zal de regeling en beperking van den arbeidstijd voor beambten, kantoorbedienden, onderwijzers en dergelijken de grootste beteekenis hebben. En eerst wanneer deze hervorming met de hervorming der wonings- en huishoudingstoestanden hand in hand gaat, zal de burgerlijke beroepsarbeid der vrouwen niet meer met het aangaan van een huwelijk behoeven op te houden, maar zal hij ook eerder mogelijk zijn, daar bij minder exploitatie der individuen er plaats voor velen vrij komt.

Aldus zou, zonder op den even belangrijken ethischen en psychologischen kant van het vraagstuk, welks behandeling niet hier ter plaatse

1) Zie Louis Frank, Dr. Keiffer, Louis Maingie, L'assurance maternelle. Bruxelles — Paris 1897.

Sluiten