Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

allerlei aard en der burgerlijke beroepen zijn een noodzakelijke stap tot oplossing van de vrouwenkwestie; onder de bestaande verhoudingen evenwel zijn zij alleen ten opzichte van de verheffing der positie van de op-zich-zelf-staande vrouwen van beteekenis, brengen echter ook een reeks van misstanden mede, die in den steeds heftiger concurrentiestrijd der geslachten tot de scherpste uiting komen. Met het oog op deze gevolgen der vrouwen-emancipatie, die ook op de lichaamskracht en de geestesfrischheid van de vrouwen en van haar kinderen nadeelig werken, en met het oog op het feit dat van haar economische bevrijding eerst dan sprake zijn kan, als de gehuwde vrouwen, die ook in de bourgeoisie in steeds uitgebreider omvang gedwongen zijn haar brood te verdienen, door arbeid economisch zelfstandig kunnen worden, is een diepgaande verandering der arbeidsvoorwaarden, der woning- en huishoudingstoestanden en der vormen van het gezinsleven de onvermijdelijke voorwaarde der oplossing van den economischen kant der vrouwenkwestie. Een oordeel over de waarde van het aandeel der vrouwen aan de burgerlijke beroepsbezigheid zal ook eerst dan te vellen zijn, wanneer haar persoonlijke vermogens onbelemmerd tot ontwikkeling kunnen komen, en de eigenaardige genialiteit der vrouw zich ontplooien kan.

Daarmede is ook over de huidige burgerlijke vrouwenbeweging, die noch zich haar stuwende krachten volkomen bewust is, noch haar verste consequenties duidelijk in het oog houdt en erkent, het vonnis uitgesproken. Het hoogste wat zij vermag, is de eerste schreden te leiden op een weg, dien de vrouwen echter slechts in een algemeene, beide geslachten omvattende sociale beweging tot het einde zullen kunnen afleggen.

IV.

De ontwikkeling van den proletarischen vrouwenarbeid.

Wie het ondernemen wilde de geschiedenis van den proletarischen vrouwenarbeid in de 19de eeuw te schrijven, zou tegelijkertijd de geschiedenis der machine moeten schrijven. Zij was het die als een heksenmeester door haar eentonige, ratelende stem en haar vuurspuwenden adem die donkere, eindelooze scharen van bleeke vrouwen van uit haar stille haardsteden lokte en in haar dienst nam. Wel is er nimmer een tijd geweest waarin niet door den handenarbeid der vrouw een groot deel der algemeene behoeften bevredigd werd, maar eerst

Sluiten